اهداف آمریکا از کانالیزه کردن ترکیه در حوزه نظامی و انرژی/ ابعاد روابط تلآویو و آنکارا
کارشناس مسائل ترکیه گفت: بهرغم تمام تفاسیر به نظر میرسد سیاست آمریکا صرفاً محدود به دور کردن ترکیه از روسیه نیست و مؤلفههای دیگری دارد.
علی قائممقامی، کارشناس مسائل ترکیه با اشاره به توافقات صورت گرفته میان دونالد ترامپ و رجب طیب اردوغان، رؤسای جمهوری آمریکا و ترکیه در گفتوگو با ایلنا عنوان کرد: واقعیت این است که ترکیه و آمریکا روابط گستردهای با یکدیگر دارند و هر دو کشور عضو ناتو هستند و ترکیه پس از ایالات متحده، بزرگترین ارتش این پیمان را در اختیار دارد که این روند از سال ۱۹۵۲ میلادی تاکنون ادامه یافته است. با وجود این همکاری طولانی، روابط دو کشور همواره پیچیدگیهای خاص خود را داشته است. برای نمونه، در طول این سالها آمریکا و ناتو به شکلهای مختلف در مسائل داخلی ترکیه مداخله کردهاند؛ از جمله حمایت از برخی کودتاهای نظامی یا شبهنظامی که علیه دولتهای ترکیه صورت گرفت. از سوی دیگر، باید توجه کرد که ایالات متحده در ترکیه پایگاههای نظامی متعددی دارد؛ بخشی از آنها در چارچوب ناتو فعال هستند و بخشی دیگر بهطور مستقیم تحت مدیریت آمریکا اداره میشوند. مهمترین پایگاه، پایگاه هوایی اینجرلیک است که نقش محوری در تأمین اطلاعات و پشتیبانی برای آمریکا، ناتو و حتی اسرائیل دارد. این پایگاه همچنین میزبان بیش از ۶۰ بمب اتمی ایالات متحده است و علاوه بر آن، پایگاه اینجرلیک بهعنوان مرکز تدارکاتی، وابسته به پایگاه رامشتاین آلمان عمل میکند و هماهنگی گستردهای میان این مراکز وجود دارد. همچنین آمریکا در ترکیه پایگاههای دیگری نیز در اختیار دارد که همکاریهای نظامی، اطلاعاتی و امنیتی دو کشور را تقویت میکنند.
وی ادامه داد: در حوزه اقتصادی، حجم مبادلات تجاری ترکیه و آمریکا حدود ۲۶ میلیارد دلار برآورد میشود؛ سهم ترکیه از صادرات به آمریکا حدود ۱۳ میلیارد دلار است و متقابلاً آمریکا نیز حدوداً همین میزان کالا به ترکیه صادر میکند. آنکارا همواره تلاش کرده است سیاستی متعادل را دنبال کند؛ بهطوریکه ضمن حفظ شراکت راهبردی با ایالات متحده و ناتو، روابط گستردهای با روسیه نیز برقرار کرده است. همکاری ترکیه و روسیه شامل قراردادهای امنیتی، نظامی، صنایع دفاعی و ساخت نیروگاه هستهای آککویو میشود که توسط مسکو احداث شده و مورد بهرهبرداری قرار میگیرد. افزون بر این، نزدیک به ۶۰ درصد نیازهای نفتی و گازی ترکیه از روسیه تأمین میشود که اهمیت این روابط را دوچندان کرده است. در عرصه داخلی نیز روابط با آمریکا بر تحولات ترکیه اثرگذار بوده است. برای مثال، بازداشت اکرم اماماوغلو، شهردار کلانشهر استانبول، به گفته برخی تحلیلگران با حمایت واشنگتن و بهویژه دولت ترامپ صورت گرفت تا موقعیت رجب طیب اردوغان در صحنه سیاسی ترکیه تثبیت شود.