مکی: بلاتکلیفی در صلح اوکراین/ ماکرون در احاطه مشکلات داخلی/تضعیف احزاب سنتی آلمان/ لندن در مخمصه برگزیت/ چالشهای قاره سبز در سال ۲۰۲۶
کارشناس مسائل اروپا گفت اروپا برای دستیابی به خودکفایی امنیتی، نیازمند سرمایهگذاری صدها میلیارد یورویی است که با توجه به کسری بودجه، رشد اقتصادی نزدیک به صفر و فشارهای اجتماعی، عملاً دستنیافتنی به نظر میرسد.
مرتضی مکی، کارشناس مسائل اروپا در تشریح مهمترین تحولات قاره سبز در سال ۲۰۲۵ در گفتوگو با ایلنا اظهار کرد: سال گذشته میلادی در حالی به پایان رسید که جنگ اوکراین همچنان بهعنوان مهمترین بحران و اصلیترین دغدغه دولتهای اروپایی باقی ماند. با گذشت چهار سال از آغاز جنگ روسیه و اوکراین، این پرسش اساسی مطرح است که آیا سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی در این منازعه محسوب میشود یا خیر؟ بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید و اتخاذ رویکردی متفاوت نسبت به دولت جو بایدن، معادلات جنگ اوکراین را وارد مرحلهای تازه کرد. ترامپ که در جریان کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود ظرف ۲۴ ساعت به جنگ اوکراین پایان دهد، پس از ورود مجدد به کاخ سفید با واقعیتهای پیچیده این بحران مواجه شد؛ واقعیتی که بهسرعت نشان داد تحقق چنین وعدهای نهتنها ساده نیست، بلکه مستلزم عبور از موانع ژئوپلیتیکی گستردهای است. در عمل، دولت ترامپ تلاش کرد با تعیین یک بازه زمانی صدروزه، مسیر پایان دادن به جنگ اوکراین را هموار کند. در همین راستا، مذاکراتی میان مقامات آمریکایی و روسی در ریاض آغاز شد و دیدارهایی نیز میان ترامپ و رئیسجمهور اوکراین برگزار شد. همچنین رایزنیهایی در سطوح مختلف میان مقامات آمریکایی و اروپایی صورت گرفت. با این حال، هیچیک از این تلاشها به ارائه یک طرح صلح جامع و قابل اتکا منجر نشد؛ طرحی که بتواند چشماندازی روشن برای پایان جنگ اوکراین ترسیم کند.
وی ادامه داد: در این میان، سیاستهای یکجانبهگرایانه ترامپ شکاف عمیقی میان ایالات متحده و اروپا ایجاد کرد و حتی روابط واشنگتن و کییف را نیز تحت تأثیر قرار داد. اروپاییها بر این باور بودند که ترامپ با نادیده گرفتن نقش و جایگاه اروپا، در پی پایان دادن سریع جنگ است؛ حتی اگر این پایان به بهای نادیده گرفتن امنیت اروپا و سرنوشت مردم اوکراین تمام شود. از نگاه ترامپ، پایان جنگ اوکراین یک دستاورد سیاسی مهم به شمار میرفت، در حالی که نگرانیهای امنیتی اروپا و پیامدهای راهبردی چنین تصمیمی عملاً نادیده گرفته شد. در ادامه، چندین دور گفتوگو میان مقامات روسیه و آمریکا در استانبول برگزار شد و دیدارهایی میان ترامپ و رئیسجمهور اوکراین نیز صورت گرفت. با این حال، این مذاکرات نیز به نتیجه ملموسی نرسید. هرچند در مقطعی، طرح هشتمادهای از سوی آمریکا مطرح شد که هدف آن تحمیل خواستههای روسیه به دولت اوکراین بود، اما این طرح نیز با مخالفت شدید کییف و کشورهای اروپایی مواجه شد. پذیرش چنین طرحی به معنای قبول شکست راهبردی اوکراین و اروپا تلقی میشد؛ موضوعی که نه دولت اوکراین و نه متحدان اروپایی حاضر به پذیرش آن نبودند.