Κρατικός τρόμος

«Λες κάτι…»

Την περασμένη εβδομάδα, ο Λευκός Οίκος ανέβασε στον επίσημο λογαριασμό του στο X μία φωτογραφία η οποία έδειχνε μία διαδηλώτρια από τη Μινεσότα, δικηγόρο στο επάγγελμα, τη Νεκίμα Λέβι Αρμστρονγκ, να κλαίει με λυγμούς ενώ συλλαμβάνεται. Στην πραγματικότητα, η φωτογραφία ήταν ψηφιακά «πειραγμένη», η Αρμστρονγκ είχε παραμείνει απολύτως ψύχραιμη, ο Λευκός Οίκος ήθελε απλώς να την εξευτελίσει. Και όταν τον εγκάλεσαν για αυτό, αντί να κάνει πίσω επέμεινε στην εκδοχή του, κατηγορώντας ουσιαστικά όποιον την αμφισβητούσε ότι στέκεται στο πλευρό εγκληματιών. «ΚΑΙ ΠΑΛΙ, προς όσους νιώθουν την ανάγκη να υπερασπίζονται αντανακλαστικά τους δράστες φρικτών εγκλημάτων στη χώρα μας, μοιράζομαι μαζί σας αυτό το μήνυμα», έγραψε στο διαδίκτυο ο Κέιλαν Ντορ, αναπληρωτής διευθυντής επικοινωνίας του Λευκού Οίκου: «Η εφαρμογή του νόμου θα συνεχιστεί. Τα memes θα συνεχιστούν».

«…αρκετές φορές…»

Λίγο αφότου δολοφονήθηκε στη Μινεσότα ο 37χρονος Αλεξ Πρέτι, αξιωματούχοι στο υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας και στον Λευκό Οίκο ήρθαν σύμφωνα με τις πληροφορίες σε επαφή ώστε να συντονίσουν την αντίδρασή τους. Αναζήτησαν πληροφορίες από το πεδίο, τη Μινεάπολη, και δούλεψαν μαζί με δικηγόρους την ανακοίνωση που τελικά εξέδωσε το υπουργείο. Κάποιες λεπτομέρειες αφαιρέθηκαν πριν από τη δημοσίευση καθώς ακόμα προσπαθούσαν να σχηματίσουν πλήρη εικόνα των γεγονότων. Αλλά η ανακοίνωση ήταν κατηγορηματική: ο Πρέτι «πλησίασε τους ομοσπονδιακούς πράκτορες με όπλο» και «αντιστάθηκε βίαια» όταν εκείνοι προσπάθησαν να τον αφοπλίσουν. Καμία σημασία δεν έχει που τα βίντεο, όπως και αυτόπτες μάρτυρες, αφηγούνταν μια άλλη ιστορία. Ο Τραμπ έχει συνειδητοποιήσει πως, αν παρουσιάσεις από νωρίς μια συγκεκριμένη εκδοχή των γεγονότων και την επαναλαμβάνεις συνεχώς, μπορείς – με τη βοήθεια φιλικών Μέσων και ενός διαδικτυακού κυκλώματος προπαγάνδας – να πείσεις μεγάλο μέρος του κοινού να μη λαμβάνει υπόψη στοιχεία που τη διαψεύδουν. Ακόμη και μετά από έρευνες, ανακαταμετρήσεις και τη διάψευση των ισχυρισμών του από συμβούλους του και τον γενικό εισαγγελέα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι περισσότεροι Ρεπουμπλικανοί εξακολουθούν να πιστεύουν πως τους έκλεψαν τις εκλογές του 2020.

«…και γίνεται αλήθεια*»

Ενα από τα πιο αγαπημένα βιβλία της εξαιρετικής ρωσοαμερικανίδας δημοσιογράφου και συγγραφέα Μάσα Γκέσεν είναι το «Σοφία Πέτροβνα», μία μικρή νουβέλα που έγραψε η ρωσίδα Λίντια Τσουκόφσκαγια την περίοδο 1939-1940 αλλά εκδόθηκε λόγω της λογοκρισίας δεκαετίες αργότερα, και μάλιστα πρώτα στη Γαλλία. Η πρωταγωνίστρια, μια μεσήλικη γυναίκα πιστή στο Κομμουνιστικό Κόμμα του Στάλιν, χάνει το μυαλό της προσπαθώντας να καταλάβει γιατί συνελήφθη ο γιος της. Ισως να το αγαπάει τόσο η Γκέσεν γιατί και η ιστορία της δικής της οικογένειας, πολύ πριν εγκαταλείψει τη Ρωσία για τις ΗΠΑ, περιλαμβάνει ένα αντίστοιχο παράδειγμα. Αφού η μυστική αστυνομία συνέλαβε τα περισσότερα υψηλόβαθμα στελέχη της εφημερίδας όπου εργαζόταν ως υποδιευθυντής ο παππούς της, εκείνος έμεινε να περιμένει το χτύπημα στην πόρτα του. Πέρασε έτσι πολλά βράδια, πολλές εβδομάδες, ταλαιπωρήθηκε τόσο ψυχολογικά που τελικά, εισήχθη οικειοθελώς σε ψυχιατρική κλινική. Ισως να απέφυγε έτσι τη σύλληψη. Ισως πάλι η μυστική αστυνομία να είχε ήδη συμπληρώσει τον υποχρεωτικό αριθμό συλλήψεων για εκείνο τον μήνα.

Γιατί αυτό ήταν το μυστικό της μυστικής αστυνομίας, αποκαλύφθηκε όταν άνοιξαν, έστω και προσωρινά, τη δεκαετία του 1990, τα αρχεία της KGB: λειτουργούσε με βάση ποσοστώσεις. Οι τοπικές ομάδες έπρεπε να συλλαμβάνουν συγκεκριμένο αριθμό πολιτών ώστε να χαρακτηριστούν «εχθροί του λαού». Το ότι οι αξιωματικοί συχνά συνελάμβαναν ομάδες συναδέλφων, φίλων ή συγγενών, μάλλον οφειλόταν σε πρακτικούς λόγους, παρά σε κάτι άλλο. Στην ουσία, ο τρόμος ήταν τυχαίος. Και ακριβώς έτσι λειτουργεί ο κρατικός τρόμος. Ενα καθεστώς που βασίζεται στον τρόμο χρησιμοποιεί τη βία για να στείλει το μήνυμα ότι οποιοσδήποτε μπορεί να γίνει θύμα της.

Οι «εργαλειοθήκες» των καθεστώτων αυτών δεν διαφέρουν και πολύ. Ο πρόεδρος Τραμπ, γράφει η Μάσα Γκέσεν στους New York Times, χρησιμοποιεί όλα τα διαθέσιμα εργαλεία: τις ποσοστώσεις συλλήψεων για τους πράκτορες της ICE, τους παραστρατιωτικούς τραμπούκους που έχουν μεθύσει από την ίδια τους την ωμότητα, το θεαματικό ξέσπασμα τυχαίας βίας, ειδικά στους δρόμους πόλεων και την εκ των υστέρων δυσφήμηση των θυμάτων. Δεν είναι περίεργο, καταλήγει, που ο ανθρώπινος νους δυσκολεύεται να βρει λογική σε όσα βλέπουμε. Ομως υπάρχει μια λογική, και αυτή έχει όνομα: κρατικός τρόμος.

* Ατάκα που έχει πει ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ στην Μέρι Πατ Κρίστι, τη σύζυγο του πρώην κυβερνήτη του Νιου Τζέρσεϊ, Κρις Κρίστι. Παρεμπιπτόντως, κανονικά θα έπρεπε να είχαμε γράψει το Μάσα Γκέσεν, πρόκειται για άτομο που αυτοπροσδιορίζεται ως non-binary και χρησιμοποιεί το ουδέτερο γένος. Ομως αν το είχαμε κάνει, οι περισσότεροι θα έμεναν να κοιτάζουν το δέντρο, χάνοντας τελικά το δάσος. Το ίδιο έκαναν και με τη διαβόητη «woke κουλτούρα». Αφιέρωσαν όλη τους την ενέργεια στο να την καταριούνται, ως το χειρότερο κακό που θα μπορούσε να μας βρει – και κάπως έτσι καταλήξαμε με τον Τραμπ.