Δόγμα

Δεν έχουμε ακόμη στοιχεία για να αμφισβητήσουμε την εκδοχή του Λιμενικού για τον θάνατο των μεταναστών στη Χίο. Ομως και το Λιμενικό, δυστυχώς, δεν έχει την έξωθεν καλή μαρτυρία. Η καχυποψία είναι απόσταγμα πικρής εμπειρίας.

Θυμόμαστε το αρχικό «δεν ρίξαμε κάβο» για την Πύλο που κατέρρευσε, θυμόμαστε το πόρισμα της Frontex που διέψευσε το Λιμενικό, θυμόμαστε και τις ποινικές διώξεις μετά τα ευρήματα του Συνηγόρου του Πολίτη. Η Πύλος δίδαξε πως, πίσω από το αφήγημα του «ατυχήματος» ή της «ευθύνης των διακινητών» και των καμερών του Λιμενικού που όλως τυχαίως ποτέ δεν λειτουργούν, κρύβονται μοιραίες επιχειρησιακές επιλογές.

Κι αν αυτή η τραγωδία δεν έχει, ακόμη, δικαστεί, έχουμε δυστυχώς τις καταδίκες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, οι οποίες είναι αμείλικτες. Στην υπόθεση Safi (Φαρμακονήσι) καταδικαστήκαμε για ελλιπή έρευνα καταγγελιών περί επαναπροωθήσεων και στην απόφαση Alkhatib (Ψέριμος) για υπερβολική βία και πυροβολισμούς. Και στις δύο περιπτώσεις όσοι φώναζαν ότι κάτι δεν πάει καλά, κατηγορούνταν ότι παίρνουν το μέρος των διακινητών. Μια αληθινά αισχρή κατηγορία.

Ομως, δυστυχώς, συνεχώς επιβεβαιώνονται οι διαπιστώσεις ότι οι τραγωδίες αυτές είναι παράπλευρες απώλειες μιας συστημικής πρακτικής. Τα pushback είναι μια πολιτική κι επιχειρησιακή επιλογή η οποία, προφανώς, κάποτε θα προκαλεί και δυστυχήματα. Κι όταν δεν αποδίδεται δικαιοσύνη, ούτε επηρεάζεται το επιχειρησιακό δόγμα, η αντιμετώπιση των αφίξεων ως «υβριδικών εισβολών στα σύνορα» και η πολιτική της «αποτροπής με κάθε κόστος» θα μεταφράζεται και σε ανθρώπινα θύματα.

Πόσο μάλλον που η δημόσια συζήτηση αναλώνεται σε ψέματα, γύρω από το επιχείρημα «να έρχονταν νόμιμα» ενώ δεν υπάρχει νόμιμη προσφυγική οδός (και, όχι, οι μετακλήσεις εργατών δεν είναι το ίδιο). Το άλλο επιχείρημα που ανέσυραν από χθες, αυτό των fake news της «Μικρής Μαρίας» στον Εβρο, όταν εδώ έχουμε 15 σορούς ύστερα από επιχείρηση ελληνικής Αρχής, είναι απλώς ανάξιο λόγου.

Ισως στη Χίο, όμως, να έγιναν όλα νόμιμα. Ισως οι έρευνες που θα γίνουν κι οι αναφορές της Frontex μάς δείξουν ότι όλα καλά τα κάναμε εμείς και όσοι ήταν στη λέμβο έπασχαν από αυτοκτονικό ιδεασμό. Ως τότε, το πρόσφατο παρελθόν δεν μας επιτρέπει να καταπίνουμε το επίσημο αφήγημα χωρίς αμφιβολίες. Τις κατηγορίες περί έλλειψης πατριωτισμού τις επιστρέφουμε σε όσους καμαρώνουν όταν το εθνόσημο αμαυρώνεται σε εκθέσεις και δικόγραφα.