Эрон ҳукумати Ҳормуз бўғозини ёпиш билан огоҳлантирди

АҚШ–Эрон муносабатларида кескинлик яна “энергетика нерви”га тегди. Эрон халқаро муносабатлар бўйича стратегик кенгаши котиби Жалол Деҳғоний Фирузободийнинг айтганига кўра, агар минтақада уруш чиқса, энергетика хавфсизлиги жиддий таҳдид остида қолади ва Ҳормуз бўғозининг ёпилишигача олиб бориши мумкин.

У “агар бўғоз ёпилса, биринчи навбатда Хитой жабр кўради” деган фикрни ҳам илгари сурди. Мантиқ оддий: нефть йўли тиқилса, нархлар “фақат графикда эмас, ҳаётда ҳам” сакрайди. Шунинг учун у Пекинни урушга қарши чиқишга мажбур қилади, деган қарашни билдирди.

Нега бу гаплар дунёда шовқин қилади? Чунки Ҳормуз бўғози — глобал нефть ташишда энг муҳим йўлаклардан бири. Шу сабаб кейинги кунларда АҚШ томонидан ҳам кемаларга бўғоздан ўтишда эҳтиёткорлик бўйича янгиланган тавсиялар берилгани хабар қилинган.

Ҳозирча бу — расмий огоҳлантириш, яъни “ҳозир ёпдик” дегани эмас. Лекин бундай баёнотлар одатда бозорга, суғуртага, логистикага ва умумий кайфиятга тез таъсир қилади: бир гап — мингта сарлавҳа, кейин эса мингта “прайс-лист”.

Яқин ҳафталарда асосий интрига шу: томонлар риторикани пасайтирадими ёки янада қаттиқлаштирадими. Агар дипломатияга оғирлик берилса, Ҳормуз атрофида “босим” камаяди; агар кескинлик ошса, хавф ҳам ошади — айниқса қиш охирида энергия бозорлари ўзи ҳам жипс турган пайтда.