Μπάλες

Πριν από σαράντα ακριβώς χρόνια, στις 17 και τις 28 Φεβρουαρίου 1986, υπεγράφη στο Λουξεμβούργο και τη Χάγη αντιστοίχως η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη, που προέβλεπε τη μεταρρύθμιση των θεσμικών οργάνων της ΕΟΚ (ενόψει της προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας), την επέκταση της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο (ώστε να μην μπορεί να βάλει μια χώρα βέτο σε σημαντικές νομοθετικές πράξεις) και τη θέσπιση διαδικασιών που ενίσχυαν τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ηταν ημέρες δόξας για την ευρωπαϊκή οικοδόμηση, πίστης στην ευρωπαϊκή ενότητα και ελπίδας για το ευρωπαϊκό μέλλον.

Πώς έφτασε η Ευρώπη από επίδοξη υπερδύναμη, που θα ανταγωνιζόταν τις δυναμικές οικονομίες της Ιαπωνίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, να παρακαλάει σήμερα τον ηγέτη ενός μέλους της να επιτρέψει την οικονομική ενίσχυση μιας χώρας που έχει δεχθεί ξένη εισβολή; Πώς εξηγείται ότι το μέλος αυτό, η Ουγγαρία, ευθυγραμμίζεται σήμερα με εκείνη ακριβώς τη χώρα, τη Ρωσία, που την καταδυνάστευε τότε; Ποιον εκδικείται η Ιστορία, επιτρέποντας σε κάποιον Όρμπαν να εκβιάζει πρωτίστως την Ουκρανία, και δευτερευόντως την Ευρώπη, απαιτώντας την επανάληψη της παροχής ρωσικού φυσικού αερίου μέσω ενός αγωγού που κατέστρεψαν οι… Ρώσοι;

Οι Ούγγροι έχουν τους λόγους τους να τον ψηφίζουν. Πώς γίνεται όμως οι Ευρωπαίοι να εξακολουθούν σήμερα να εξαρτούν υπαρξιακού χαρακτήρα αποφάσεις από την έγκριση ενός ανθρώπου σαν κι αυτόν;

Κάποτε το μαύρο πρόβατο ήταν η Μάργκαρετ Θάτσερ. Kαι η Corriere della Sera θυμάται ένα διδακτικό περιστατικό. Τον Ιούνιο του 1985 συγκεντρώθηκαν στο Μιλάνο οι ηγέτες των δέκα χωρών της ΕΟΚ με στόχο να ολοκληρώσουν την Ενιαία Αγορά. Ομως η βρετανίδα πρωθυπουργός αρνιόταν οποιαδήποτε απόκλιση από την ομοφωνία και τα εθνικά βέτο. Η Ιταλία, που ασκούσε την ευρωπαϊκή προεδρία, αποφάσισε τότε να κάνει κάτι πρωτοφανές. Ο πρωθυπουργός Μπετίνο Κράξι, με τις πλάτες του Χέλμουτ Κολ και του Φρανσουά Μιτεράν, ανακοίνωσε τη διεξαγωγή ψηφοφορίας με το ερώτημα αν η Ευρώπη πρέπει να οργανώσει μια διακυβερνητική διάσκεψη για την αναθεώρηση των συνθηκών της. Επτά χώρες ψήφισαν ΝΑΙ. Η Βρετανία, η Δανία και η Ελλάδα ψήφισαν ΟΧΙ. Η Θάτσερ απομονώθηκε. Για πρώτη φορά η Ευρώπη προχώρησε χωρίς ομοφωνία. Λίγους μήνες αργότερα υιοθέτησε την Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη.

Για τη Θάτσερ είχε πει ο Μιτεράν ότι είχε τα μάτια του Καλιγούλα και το στόμα της Μέριλιν Μονρόε, ενώ ο Σιράκ είχε αναρωτηθεί «τι θέλει αυτή η νοικοκυρά από μένα, τις μπάλες μου στο πιάτο;». Οσο πολιτικά απρεπές κι αν ακούγεται, αναρωτιέται σήμερα κανείς τι είδους στόμα έχει ο Ορμπαν και του προσφέρουν όλοι οι ηγέτες τις μπάλες τους στο πιάτο. Οπως και ποιος ευρωπαίος ηγέτης, παραφράζοντας τον Κολ (που το είχε πει για την Πολωνία), θα μπορούσε να πει σήμερα ότι προτιμάει να ακούει τη νύχτα το ψυγείο παρά τη Ρωσία.