Πετρέλαιο: Στο τραπέζι στοχευμένα μέτρα στήριξης αν εκτιναχθούν οι τιμές

Με τον πόλεμο να εξαπλώνεται στη Μέση Ανατολή, το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί τις εξελίξεις με ψυχραιμία αλλά και αυξημένη επαγρύπνηση, χαρακτηρίζοντας, προς το παρόν, συγκρατημένη την αντίδραση των διεθνών αγορών.

Πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχευμένων παρεμβάσεων για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, σε περίπτωση που υπάρξει σημαντικό πλήγμα από την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του ηλεκτρικού ρεύματος, αλλά και του κόστους μεταφορών, το οποίο επηρεάζει το σύνολο των προϊόντων.

Η διάρκεια και η ένταση της κρίσης θα καθορίσουν το εύρος των τελικών επιπτώσεων στην ελληνική οικονομία, με τις ίδιες πηγές να σημειώνουν ότι «το υπουργείο διαθέτει τόσο τα δημοσιονομικά όσο και τα θεσμικά εργαλεία για να παρέμβει, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο», προσθέτοντας ωστόσο ότι «βρισκόμαστε ακόμη σε σημαντική απόσταση» από ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Στο σενάριο κατά το οποίο η τιμή του πετρελαίου ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι και διατηρηθεί σε αυτά τα επίπεδα για διάστημα τουλάχιστον ενός μήνα, είναι πιθανό να ενεργοποιηθούν στοχευμένα μέτρα στήριξης τύπου pass (όπως fuel pass) για τα νοικοκυριά, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυξήσεις στα καύσιμα, στους λογαριασμούς ρεύματος και στις τιμές βασικών αγαθών.

Κυβερνητικές πηγές διαβεβαιώνουν ότι ο βασικός κυβερνητικός σχεδιασμός εν όψει της ΔΕΘ, καθώς και οι κεντρικές προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής, δεν μεταβάλλονται, καθώς το υφιστάμενο δημοσιονομικό πλαίσιο και ο ευρωπαϊκός κανόνας δαπανών διασφαλίζουν τη συνέχεια του προγραμματισμού. Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι ο προϋπολογισμός του 2026 έχει ήδη ενσωματώσει σενάρια ευαισθησίας για εξωγενείς κρίσεις, με την εκτίμηση ότι ενδεχόμενες αρνητικές επιδράσεις είναι διαχειρίσιμες. Οπως επισημαίνουν, η ελληνική οικονομία έχει επιδείξει αξιόλογη ανθεκτικότητα έναντι εξωγενών κλυδωνισμών. Επιπλέον, το ισχύον δημοσιονομικό πλαίσιο και ο ευρωπαϊκός κανόνας δαπανών αποτελούν εγγυητές της συνέχειας του οικονομικού προγραμματισμού, ακόμη και υπό αντίξοες συνθήκες.

Αγορά καυσίμων

Με προσοχή παρακολουθούν τις εξελίξεις και οι εκπρόσωποι της αγοράς ενέργειας και καυσίμων στην Ελλάδα. Σύμφωνα με στελέχη των διυλιστηρίων της χώρας, στην παρούσα φάση δεν υφίσταται κίνδυνος, καθώς υπάρχουν αποθέματα άνω των 90 ημερών, ενώ η χώρα διαθέτει και εναλλακτικές πηγές εισαγωγής πετρελαίου.

Οπως ανέφεραν χαρακτηριστικά, η Ελλάδα εισάγει πετρέλαιο από το Καζακστάν, τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, την Αίγυπτο, τη Λιβύη, αλλά και σχιστολιθικό αργό από τις ΗΠΑ. Οι εναλλακτικές αυτές πηγές εκτιμάται ότι δημιουργούν ένα δίχτυ ασφαλείας, υπό την προϋπόθεση ότι η σύρραξη στη Μέση Ανατολή δεν θα έχει μακρά διάρκεια.

Ωστόσο, άλλοι εκπρόσωποι του εμπορίου επισημαίνουν ότι ενδεχόμενες επιθέσεις ή εμπλοκές στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα θα οδηγήσουν σε αύξηση ναύλων και ασφαλίστρων, ανακατεύθυνση πλοίων μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, καθυστερήσεις και μειωμένη αξιοπιστία των logistics. Το αποτέλεσμα θα είναι υψηλότερο λειτουργικό κόστος και αυξημένες πιέσεις στις ναυλώσεις. Οπως τονίζουν, η διαταραχή του εμπορίου και των εισαγωγών είναι προφανές ότι θα επηρεάσει εκ νέου την εφοδιαστική αλυσίδα, τη μεταποίηση και το λιανικό εμπόριο, καθώς οι εισαγωγές πρώτων υλών, σιτηρών και πετροχημικών προϊόντων επηρεάζονται άμεσα, αυξάνοντας το κόστος εισαγωγών σε ενέργεια, πρώτες ύλες και τεχνολογικά προϊόντα.