Αρκαλοχώρι: «Ως πότε θα ζούμε σε επικίνδυνα σπίτια;» – Η αγωνία των σεισμόπληκτων που περιμένουν ακόμη την αποκατάσταση
«Ως πότε θα ζούμε σε επικίνδυνα σπίτια;». Αυτό είναι το ερώτημα που εξακολουθεί να βασανίζει τους κατοίκους του Αρκαλοχωρίου, αποτυπώνοντας μια πραγματικότητα που μοιάζει να έχει σταματήσει τον χρόνο. Από τον καταστροφικό σεισμό που έπληξε την περιοχή τον Σεπτέμβριο του 2021, τίποτα δεν έχει αλλάξει. Όποιος φτάνει σήμερα, δεν αντικρίζει την εικόνα μίας κοινότητας που επουλώνει τις πληγές της. Συναντά γκρεμισμένους τοίχους, ερείπια, κλειστά καταστήματα, κοντέινερ, και μία σιωπή που μαρτυρά την εγκατάλειψη.
Τέλη Ιουλίου και Κρήτη σφύζει από ζωή, γεμάτη με τουρίστες. «Το Αρκαλοχώρι φυτοζωεί» λέει στο tanea.gr ο πρόεδρος του Συλλόγου Σεισμόπληκτων Δήμου Μινώα Πεδιάδας «Η Ελπίδα», Κώστας Γκαντάτσιος. Η περιοχή, πέντε χρόνια μετά τον σεισμό, τόσο οικονομικά, όσο και κοινωνικά, παραμένει «εγκλωβισμένη» στην αβεβαιότητα. «Είναι σαν να μην πέρασε μία μέρα από εκείνον τον Σεπτέμβρη. Δεν έχουν κατεδαφιστεί καν τα “κόκκινα” σπίτια που βρίσκονται μέσα στον αστικό ιστό, και κάποιοι κάτοικοι παραμένουν σε κοντέινερ. Άλλοι είναι σε σπίτια με ρωγμές και τα σημάδια του σεισμού είναι ακόμα εμφανή».
700 μαθητές σε κοντέινερ
Συγκεκριμένα, στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας και στον γειτονικό Δήμο Αρχανών – Αστερουσίων περισσότερα από 400 σπίτια που χαρακτηρίστηκαν «κόκκινα», δηλαδή άκρως ακατάλληλα για κατοίκηση.
Την ίδια ώρα, δεν είναι λίγοι οι κάτοικοι που ζουν σε σπίτια που έχουν χαρακτηριστεί «κίτρινα», δηλαδή ακατάλληλα μέχρι να επισκευαστούν οι βλάβες που υπέστησαν, ενώ 700 μαθητές, εξακολουθούν να κάνουν μάθημα σε κοντέινερ. «Είμαι σίγουρος πως αυτή η γενιά, δεν θα δει ποτέ πώς είναι ένα κανονικό σχολείο στην περιοχή μας».
«Δεν φτάνουν ούτε 20 χρόνια για να φτιαχτούν τα σπίτια, με αυτούς τους ρυθμούς»
Όπως επισημαίνει, η απογοήτευση των κατοίκων έχει πλέον κορυφωθεί, με πολλούς να αναγκάζονται να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους, με κάθε κόστος. Αδυνατώντας να περιμένουν άλλο τις διαδικασίες αποκατάστασης, προχώρησαν μόνοι τους σε πρόχειρες επισκευές των κατοικιών τους, προκειμένου να τις καταστήσουν στοιχειωδώς κατοικήσιμες. «Υπάρχει άνθρωπος που έβαλε νάιλον στους τοίχους γιατί υπήρχε υγρασία και έμπαιναν τρωκτικά. Προφανώς δεν μιλάμε για κανονικές καταστάσεις», τονίζει χαρακτηριστικά. Την ίδια ώρα, αρκετοί αγρότες και καταστηματάρχες έχουν εγκαταλείψει οριστικά την περιοχή, έχοντας πλέον πειστεί ότι δεν πρόκειται να υπάρξει ουσιαστική αλλαγή.
«Είμαστε στο κέντρο του Ηρακλείου, έχουμε θάλασσα τόσο από την βόρεια πλευρά, όσο και από την νότια. Κι όμως, η περιοχή μας, έχει πληγεί από κάθε άποψη. Όσοι έχουμε μείνει, έχουμε κουραστεί, γιατί νιώθουμε αδικημένοι. Ακούω συνέχεια “γιατί μας έχουν ξεχάσει;”, και δεν έχω κάποια απάντηση. Οι επιχειρηματίες διαμαρτύρονται και περιμένουν τα προγράμματα ενίσχυσης, ακόμη δεν έγινε τίποτα. Κάπως πρέπει να επιβιώσει και το Αρκαλοχώρι, αλλά με ημίμετρα δεν μπορούμε να μιλάμε για ανασυγκρότηση» αναφέρει ο κ. Γκαντάτσιος και προσθέτει πως «να σας πω την αλήθεια, δεν νομίζω ότι θα δούμε ποτέ την περιοχή μας, όπως ήταν πριν. Εάν συνεχίσουμε με αυτούς τους ρυθμούς, δεν φτάνουν ούτε 20 χρόνια για να φτιαχτούν τα σπίτια».
«Ως πότε;»
Ο κ. Γκαντάτσιος έχει ζητήσει την απλοποίηση των διαδικασιών ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες, όμως αυτό δεν συνέβη. «Από τους 3.500 φάκελους που σχηματίστηκαν για τις επισκευές σεισμόπληκτων κτιρίων, έχουν εκδοθεί μόλις λίγες άδειες λόγω της γραφειοκρατίας και της υποστελέχωσης της αρμόδιας υπηρεσίας. Κανένα σπίτι δεν έχει ολοκληρωθεί. Υπάρχουν άνθρωποι που πουλάνε χωράφια και οικόπεδα, για να μπορέσουν να φτιάξουν μόνοι το σπίτι τους. Οτιδήποτε αλλάζει, αλλάζει μέσω της τσέπης των κατοίκων». Ερωτηθείς, πού εξακολουθεί να “σκοντάφτει” η διαδικασία, ο ίδιος απαντά πως οι αρμόδιοι επικαλούνται και το ιδιοκτησιακό καθεστώς σπιτιών ή καταστημάτων. «Εάν ήταν αυτό το πρόβλημα, γιατί δεν έχουν λυθεί τα ζητήματα με τα δημόσια κτίρια, όπως τα σχολεία;».
Σε μία από τις δεκάδες καταγγελίες από κατοίκους που δέχεται ο Σύλλογος Σεισμόπληκτων Δήμου Μινώα Πεδιάδας, «Η Ελπίδα», για τα προβλήματα που αφορούν την αποκατάσταση των σπιτιών και των καταστημάτων. Μία σεισμόπληκτη, απευθυνόμενη στον αρμόδιο υπουργό, έγραψε: «Παρά τις συνεχείς οχλήσεις του αρμόδιου ελεγκτή, δεν ανταποκρίνεται και ο φάκελος παραμένει στάσιμος (στην Αθήνα) χωρίς καμία ενημέρωση. Σας καθιστώ υπεύθυνους για την ασφάλεια των ενοίκων καθώς στο εν λόγω σπίτι διαμένουν οι ηλικιωμένοι γονείς μου, με τον πατέρα μου να είναι άτομο με αναπηρία (ΑΜΕΑ). Η διαμονή τους σε ένα κτίριο με σοβαρές βλάβες δημιουργεί καθημερινούς κινδύνους (ζημιές, πτώσεις κ.λπ.) και είναι άκρως επικίνδυνη. Επιπλέον, η καθυστέρηση αυτή παραβιάζει το δικαίωμά ένταξης στο πρόγραμμα επιδότησης και καθιστά αδύνατη την πραγματοποίηση εργασιών του φακέλου, σύμφωνα με όσα προβλέπονται. Κύριε Υπουργέ, Ως πότε θα μένουμε σε επικίνδυνα σπίτια;».
Απαντήσεις από την κυβέρνηση ζητά ο Συνήγορος του Πολίτη
Πρόσφατα, τετραμελής αντιπροσωπεία του Συνηγόρου του Πολίτη επισκέφθηκε το Αρκαλοχώρι, ύστερα από τις επανειλημμένες καταγγελίες κατοίκων για τις σοβαρές καθυστερήσεις στην αποκατάσταση των ζημιών. Στο επίκεντρο των αναφορών βρέθηκαν οι κατεδαφίσεις που παραμένουν σε εκκρεμότητα, οι εξαιρετικά αργοί ρυθμοί των έργων αποκατάστασης, καθώς και η υποστελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών.
Ο Συνήγορος του Πολίτη με επιστολή προς τα συναρμόδια υπουργεία ζητά απαντήσεις για την επικαιροποίηση των αποζημιώσεων, τη λειτουργία του συστήματος των άτοκων δανείων, την παράταση κρίσιμων προγραμμάτων και ακόμη τον ορισμό Συντονιστή Αποκατάστασης και Ανασυγκρότησης, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία αποκατάστασης εξακολουθεί να προχωρά με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς, ενώ πολλές κατεδαφίσεις επικινδύνων κτιρίων παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι έγινε αυτοψία στην πληγείσα περιοχή, καθώς και συναντήσεις με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. «Σε ό,τι αφορά στο σεισμό του Αρκαλοχωρίου, παρότι έχουν παρέλθει πλέον των τεσσεράμισι (4.5) ετών από την ημέρα του συμβάντος, η αποκατάσταση των κτιρίων (κυρίως κατοικιών αλλά και σχολείων και ιερών ναών) δεν έχει ακόμη επιτευχθεί, με τη διαδικασία να προχωράει αργά, ενώ η κατεδάφιση πολλών εκ των επικινδύνως ετοιμόρροπων κτιρίων εκκρεμεί. Τα εν λόγω ζητήματα, καθώς και άλλα, τα έχει αναδείξει με πολλαπλές επιστολές του προς τους εμπλεκόμενους φορείς ο τοπικός σύλλογος σεισμοπλήκτων, κάνοντας τις δικές του προτάσεις για την, κατά την κρίση του, καλύτερη επίλυση των προβλημάτων που έχουν ανακύψει», αναφέρεται, μεταξύ άλλων.