آیا عادلانه است که آتش یک فتنه، دامن انسانهای بیگناه را هم بگیرد؟ آیه ۲۵ سوره انفال با هشدار درباره فتنهای که «تنها به ستمکاران» نمیرسد، پرسشی جدی پیش روی مخاطب میگذارد: اگر هرکس باید پاسخگوی عمل خودش باشد، چرا گاهی آثار گناه گروهی، گریبان همه جامعه را میگیرد؟ پاسخ را باید در تفاوت میان مجازات فردی و پیامدهای اجتماعی گناه جستوجو کرد؛ جایی که سکوت و بیتفاوتی در برابر فساد میتواند یک جامعه را درگیر عواقبی کند که دیگر مرزی میان «خشک و تر» نمیشناسد.
