Μείωση ΦΠΑ 30%: Ποια νησιά κερδίζουν από το νέο μέτρο και ποια προϊόντα και υπηρεσίες επηρεάζονται
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθεται σε ισχύ μείωση ΦΠΑ κατά 30% για τα νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, τη Σαμοθράκη και τα Δωδεκάνησα με πληθυσμό κάτω των 20.000 κατοίκων. Το μέτρο, σύμφωνα με ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, στοχεύει στη στήριξη των τοπικών κοινωνιών απέναντι στην ακρίβεια και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Η μείωση αφορά αγαθά και υπηρεσίες που πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 26 του Κώδικα ΦΠΑ, ενώ εξαιρούνται τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα και τα μεταφορικά μέσα.
Ποια νησιά καλύπτονται
Οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ εφαρμόζονται στα εξής νησιά: Αγαθονήσι, Άγιος Ευστράτιος, Αστυπάλαια, Ικαρία, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Κάσος, Κως, Λειψοί, Λέρος, Λέσβος, Λήμνος, Μεγίστη, Νίσυρος, Οινούσσες, Πάτμος, Σαμοθράκη, Σάμος, Σύμη, Τήλος, Φούρνοι, Χάλκη, Χίος και Ψαρά.
Η ρύθμιση επεκτείνεται και σε μικρότερες νησίδες, όπως Γαϊδουρονήσι, Θύμαινα, Μάραθος, Παναγιά και Στρογγύλη. Παράλληλα, παραμένει σε ισχύ η μείωση του ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά Λέσβου, Κω, Σάμου και Χίου.
Πόσο μειώνεται ο ΦΠΑ
Από 1ης Ιανουαρίου στα συνολικά 24 νησιά θα ισχύει:
• ΦΠΑ 17% αντί 24% για τα περισσότερα προϊόντα και υπηρεσίες
• ΦΠΑ 9% αντί 13% για ορισμένες κατηγορίες αγαθών
• ΦΠΑ 4% αντί 6% όπου εφαρμόζεται ο υπερμειωμένος συντελεστής ή
• ΦΠΑ 3% όπου εφαρμόζεται ήδη συντελεστής 4%
Από τη μείωση εξαιρούνται τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα και τα μεταφορικά μέσα.
Οδηγίες εφαρμογής από την ΑΑΔΕ
Με εγκύκλιο του διοικητή της ΑΑΔΕ παρέχονται αναλυτικές οδηγίες για τον τρόπο εφαρμογής του μέτρου. Η διαδικασία περιλαμβάνει τις πωλήσεις αγαθών, τις παροχές υπηρεσιών και τις εισαγωγές.
Για τις πωλήσεις αγαθών, οι μειωμένοι συντελεστές ισχύουν όταν τα αγαθά βρίσκονται στα νησιά κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης και η παράδοση γίνεται από επιχείρηση με επαγγελματική εγκατάσταση εκεί. Ενδεικτικά, παραγωγός στη Χίο που διαθέτει προϊόντα σε πελάτες στην ηπειρωτική Ελλάδα ή σε άλλα νησιά εφαρμόζει τον μειωμένο ΦΠΑ.
Η μείωση δεν ισχύει όταν η παράδοση πραγματοποιείται μέσω υποκαταστήματος εκτός των νησιών, ακόμη κι αν η επιχείρηση έχει έδρα σε περιοχή με μειωμένο συντελεστή.
Για παράδειγμα:
Επιχείρηση με έδρα την Αθήνα που διατηρεί υποκατάστημα στη Λέσβο πουλά ελιές από το υποκατάστημά της σε πελάτες στην Κρήτη και τη Λάρισα. Για αυτές τις πωλήσεις εφαρμόζεται ο μειωμένος ΦΠΑ. Αντίθετα, αν η ίδια επιχείρηση πουλήσει από το κατάστημά της στην Αθήνα, δεν εφαρμόζεται μείωση.
Παραδόσεις από την ηπειρωτική Ελλάδα προς τα νησιά
Ο μειωμένος ΦΠΑ κατά 30% εφαρμόζεται και στις παραδόσεις αγαθών από την υπόλοιπη Ελλάδα προς τα νησιά, υπό την προϋπόθεση ότι ο αγοραστής διαθέτει μόνιμη εγκατάσταση ή υποκατάστημα στην περιοχή όπου ισχύει το μέτρο. Ο πωλητής οφείλει να αποδεικνύει τον προορισμό των αγαθών με σχετικά δικαιολογητικά.
Για παράδειγμα, επιχείρηση υποδημάτων στην Πάτρα που αποστέλλει προϊόντα σε επιχειρήσεις της Κω ή της Χίου δικαιούται να εφαρμόσει τον μειωμένο συντελεστή. Αντίθετα, πώληση προς ιδιώτη δεν υπάγεται στη ρύθμιση, εκτός αν αφορά εξοπλισμό επαγγελματικής δραστηριότητας στο νησί.
Υπηρεσίες και εισαγωγές
Οι υπηρεσίες υπάγονται στους μειωμένους συντελεστές μόνο όταν εκτελούνται υλικά στα νησιά και παρέχονται από επιχειρήσεις με μόνιμη εγκατάσταση εκεί. Για παράδειγμα, μηχανικός εγκατεστημένος στην Κάρπαθο που επιβλέπει έργο στην Κάλυμνο μπορεί να εφαρμόσει τον μειωμένο ΦΠΑ, καθώς και τα δύο νησιά περιλαμβάνονται στη ρύθμιση.
Αντίθετα, υπηρεσίες που παρέχονται από επαγγελματία εγκατεστημένο σε νησί εκτός της λίστας ή εκτελούνται εκτός νησιωτικής περιοχής δεν δικαιούνται μείωση.
Στις εισαγωγές αγαθών στα νησιά, ο μειωμένος ΦΠΑ εφαρμόζεται εφόσον η εισαγωγή πραγματοποιείται εκεί και ο εισαγωγέας είναι κάτοικος ή επιχείρηση εγκατεστημένη στην περιοχή. Οι ιδιώτες υποχρεούνται να αποδεικνύουν τη μόνιμη κατοικία τους με σχετικά έγγραφα, όπως φορολογική δήλωση ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας.
Η ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι, σε περίπτωση εσφαλμένης χρέωσης υψηλότερου συντελεστή ΦΠΑ, παρέχεται δυνατότητα διόρθωσης μέσω έκδοσης πιστωτικού τιμολογίου.