Έκλεψαν… το λάθος έργο: Αφαίρεσαν αντίγραφο του Ελ Γκρέκο πιστεύοντας ότι ήταν αυθεντικό

Μια υπόθεση που μοιάζει βγαλμένη από σενάριο κινηματογραφικής φάρσας απασχολεί τις αρχές στην επαρχία της Σεβίλλη. Άγνωστοι δράστες διέρρηξαν την ενορία του San Eutropio de Paradas, με στόχο να αφαιρέσουν το έργο «La Magdalena Penitente» του El Greco. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, οι δράστες έφυγαν κρατώντας ένα αντίγραφο, καθώς το αυθεντικό έργο παρέμεινε στη θέση του, προστατευμένο από ειδικό σύστημα ασφαλείας.

Το περιστατικό σημειώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες, περίπου στις τέσσερις, όταν ενεργοποιήθηκε ο συναγερμός της εκκλησίας. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, οι διαρρήκτες εισήλθαν από πλαϊνή θύρα της σκευοφυλακής, κινήθηκαν μεθοδικά και αφαίρεσαν τον πίνακα που ήταν εκτεθειμένος στον ναό. Η έκπληξη ήρθε λίγες ώρες αργότερα, όταν διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για πιστό αντίγραφο και όχι για το πρωτότυπο.

Οι ερευνητές εκτιμούν πως οι δράστες πιθανότατα είχαν στόχο το αυθεντικό έργο, αλλά αγνοούσαν τη χωροθέτηση και τα μέτρα προστασίας. Το πρωτότυπο «Η Μετανοούσα Μαγδαληνή» φυλάσσεται σε ειδικό θάλαμο, προστατευμένο με κάγκελα και ξεχωριστό σύστημα συναγερμού, όπως συμβαίνει και με άλλα έργα υψηλής καλλιτεχνικής και ιστορικής αξίας. Η λανθασμένη εκτίμηση φαίνεται να οδήγησε σε ένα αποτυχημένο –και ειρωνικά ακίνδυνο– αποτέλεσμα.

Στο σημείο έσπευσαν άμεσα δυνάμεις της Guardia Civil, οι οποίες προχώρησαν σε συλλογή αποτυπωμάτων και άλλων στοιχείων, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν ταυτοποιήσει τους δράστες. Στο τραπέζι των αρχών βρίσκεται και το ενδεχόμενο «κλοπής κατόπιν παραγγελίας», σενάριο που ενισχύεται από τη στόχευση ενός τόσο συγκεκριμένου έργου, αν και το αποτέλεσμα δείχνει ελλιπή πληροφόρηση.

Η «Μετανοούσα Μαγδαληνή» συγκαταλέγεται στα πιο εμβληματικά θέματα του Ελ Γκρέκο. Ο καλλιτέχνης δημιούργησε πολλές εκδοχές του έργου μεταξύ 1580 και 1585, αποτυπώνοντας την εξέλιξη της τεχνοτροπίας του. Παραλλαγές του πίνακα βρίσκονται σήμερα σε σημαντικά μουσεία και συλλογές, όπως στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βουδαπέστης, στο Μπιλμπάο και στη Σακριστία του Καθεδρικού της Τολέδο.

Παραμένει άγνωστο πώς το αυθεντικό έργο έφτασε στην εκκλησία του San Eutropio στο Paradas. Το βέβαιο, πάντως, είναι ότι χάρη στα μέτρα προστασίας και –ενδεχομένως– στην άγνοια των δραστών, ένας ανεκτίμητος θησαυρός της ισπανικής και ευρωπαϊκής τέχνης γλίτωσε από μια κλοπή που θα είχε διεθνή αντίκτυπο.