Η Ελλάδα και το νέο αποτύπωμα της ναυτικής ισχύος
Οι φρεγάτες Belh@arra (FDI HN), πλοία 6ης γενιάς, συχνά συζητούνται μόνο σε τεχνικό επίπεδο ή με συγκρίσεις οπλικών συστημάτων. Πρόκειται, ωστόσο, για μια ανάγνωση που χάνει την ουσία. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι τι ακριβώς μπορούν να κάνουν οι Belh@rra, αλλά τι επιλέγει να κάνει η Ελλάδα με αυτές: ποιον ρόλο διεκδικεί στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και με ποια στρατηγική συνέπεια.
Σημειώνεται συχνά ότι οι Belh@rra αποτελούν γαλλικό σχεδίασμα. Αυτό που παραβλέπεται είναι ότι τα επιχειρησιακά χαρακτηριστικά της ελληνικής διαμόρφωσης είναι προϊόν ελληνικής επινόησης, όπως συνέβη και στα υποβρύχια τύπου 214, που αρχικά σχεδιάστηκαν σύμφωνα με ελληνικές απαιτήσεις και σήμερα αποτελούν διεθνές πρότυπο, υιοθετούμενα από ναυτικά σε όλο τον κόσμο. Η ελληνική συμβολή στη διαμόρφωση των Belh@rra εντάσσεται στην ίδια παράδοση και αναδεικνύει την ικανότητα της χώρας να διαμορφώνει προηγμένα επιχειρησιακά πρότυπα.
Η απόκτησή τους σηματοδοτεί σαφή μετατόπιση. Η Ελλάδα επενδύει πλέον σε δυνατότητες που υπερβαίνουν τη στενή λογική της άμυνας εγγύς ακτίνας και επιτρέπουν διαρκή παρουσία σε θαλάσσιους χώρους αυξημένου ενδιαφέροντος. Σε μια περιοχή όπου διασταυρώνονται ενεργειακά έργα, εμπορικές οδοί και γεωπολιτικές φιλοδοξίες, η δυνατότητα ελέγχου και προστασίας δεν είναι πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση σταθερότητας.
Σε τακτικό επίπεδο, οι Belh@rra εισάγουν διαφορετική φιλοσοφία ναυτικών επιχειρήσεων. Η αντιαεροπορική άμυνα περιοχής δεν αφορά μόνο την επιβίωση ενός πλοίου, αλλά τη συνολική ασφάλεια ενός σχηματισμού σε περιβάλλον αυξημένων απειλών. Σε μια εποχή όπου τα μη επανδρωμένα μέσα και τα κατευθυνόμενα όπλα μεταβάλλουν ριζικά τους κανόνες της ναυτικής σύγκρουσης στο Αιγαίο και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, αυτή η δυνατότητα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, οι φρεγάτες λειτουργούν ως κόμβοι διοίκησης και συντονισμού. Η δικτυοκεντρική τους φιλοσοφία ενισχύει τη διαλειτουργικότητα με την Πολεμική Αεροπορία και με συμμαχικές δυνάμεις, επιτρέποντας στο Πολεμικό Ναυτικό να αναλαμβάνει ρόλους πέραν της παραδοσιακής άμυνας: επιτήρηση, συνοδεία, προστασία κρίσιμων υποδομών και συμμετοχή σε πολυεθνικές αποστολές.
Το στρατηγικό αποτύπωμα είναι κυρίως μακροπρόθεσμο. Εφόσον στο μέλλον οι Belh@rra εξοπλιστούν με δυνατότητες στρατηγικού πλήγματος μεγάλης εμβέλειας, η συμβολή τους στην αποτροπή θα πολλαπλασιαστεί. Η Νοτιοανατολική Μεσόγειος δεν σταθεροποιείται μέσω δηλώσεων, αλλά μέσω αξιόπιστης ισχύος, ενταγμένης σε σαφές θεσμικό πλαίσιο.
Οπως το θωρηκτό «Αβέρωφ» αποτέλεσε φορέα πολιτικής βούλησης και στρατηγικής τόλμης, έτσι και οι Belharra πρέπει να ιδωθούν ως εργαλείο ενός συνεκτικού σχεδιασμού εθνικής ασφάλειας. Η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί· η επιτυχία θα κριθεί από τη στρατηγική συνέπεια, την επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και την ικανότητα ενσωμάτωσης σε ένα ευρύτερο πλαίσιο σταθερότητας. Μέσα από αυτές τις προϋποθέσεις, οι Belh@rra μπορούν να γίνουν όχι μόνο προστάτες της κυριαρχίας, αλλά και θεμέλιο μιας προβλέψιμης και αξιόπιστης ελληνικής παρουσίας στην ταραγμένη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.
Οπως έγραψε ο Θουκυδίδης:
«Πρὸς τὰ µέλλοντα φροντίζειν µάλιστα δεῖ» — πρέπει να φροντίζουμε κυρίως για το μέλλον.
Ο Κοσμάς Χρηστίδης είναι ναύαρχος (ε.α.), επίτιμος αρχηγός ΓΕΝ