Το μετέωρο βήμα του συνταξιούχου με απώλειες 3,5 δισ. ευρώ φέτος

Σε οικονομική απόγνωση βρίσκονται οι συνταξιούχοι λόγω της πρωτοφανούς ακρίβειας και της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής. Μεταξύ άλλων, είναι χαρακτηριστικό ότι η κυβέρνηση από τη μια αυξάνει κατά ένα μικρό ποσοστό τις συντάξεις και από την άλλη εισπράττει από τους συνταξιούχους υπερδιπλάσια από τους φόρους και τις «εισφορές» που έχουν θεσπίσει μνημονιακοί νόμοι οι οποίοι ισχύουν μέχρι και σήμερα!

Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες από το 2019 και μετά, η φορολογική πολιτική κινήθηκε προς τη μείωση της επιβάρυνσης της εργασίας μέσω παρεμβάσεων στους άμεσους φόρους και στις ασφαλιστικές εισφορές. Οι αλλαγές αυτές συνέβαλαν στη βελτίωση των ονομαστικών εισοδημάτων και στη μείωση της ανεργίας, ενώ η ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών βελτίωσε την εισπραξιμότητα των φόρων.

Ωστόσο, τα οφέλη για τα νοικοκυριά αποδείχθηκαν περιορισμένα, καθώς η περίοδος 2020-2024 χαρακτηρίστηκε από έντονες πληθωριστικές πιέσεις. Παράλληλα, η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας οδήγησε σε φαινόμενα «δημοσιονομικής διάβρωσης», μεταφέροντας εργαζομένους σε υψηλότερα κλιμάκια χωρίς ουσιαστική αύξηση της αγοραστικής τους δύναμης. Τα μέτρα αναμόρφωσης της φορολογικής κλίμακας που ενεργοποιήθηκαν τον Ιανουάριο του 2026 αντιμετωπίζουν εν μέρει το πρόβλημα, χωρίς να το επιλύουν πλήρως. Η μεταφορά του ανώτατου φορολογικού συντελεστή 44% από τα 40.000 στα 60.000 ευρώ περιορίζει την επιβάρυνση, ωστόσο η συνολική φορολόγηση της εργασίας παραμένει υψηλή.

Παρότι η Ελλάδα κατατάσσεται περίπου στον μέσο όρο των ευρωπαϊκών χωρών ως προς το ύψος του ανώτατου οριακού συντελεστή εισοδήματος, ο συντελεστής αυτός εφαρμόζεται από σχετικά χαμηλό επίπεδο εισοδήματος, με αποτέλεσμα φορολογούμενοι που δεν θεωρούνται ιδιαίτερα υψηλόμισθοι να εισέρχονται νωρίς στο ανώτατο φορολογικό κλιμάκιο.

Κι όλα αυτά καταγράφονται όταν οι συνταξιούχοι, εκτός από τα 130 δισ. ευρώ και πλέον που σωρευτικά έχουν χάσει από το 2010 μέχρι σήμερα (2025), με μνημονιακούς νόμους – που δυστυχώς εξακολουθούν ακόμη να ισχύουν –, θα χάσουν επιπλέον 3,5 δισ. ευρώ μόνο για το 2026!

Ειδικότερα:

Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ)

Περίπου μισό εκατομμύριο συνταξιούχοι πληρώνουν ταυτόχρονα φόρο εισοδήματος και ΕΑΣ – Εισφορά Αλληλεγγύης (δηλαδή διπλή φορολόγηση), με ποσοστά από 3% έως 14%. Ηδη στα 10 δισ. ευρώ κινείται ο λογαριασμός που πλήρωσαν (και εξακολουθούν να πληρώνουν) οι συνταξιούχοι σε 14 χρόνια, μέσω της ισχύουσας μνημονιακής Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ), μια πρωτοφανής διπλή και άδικη φορολόγηση, την ίδια ώρα που η κυβέρνηση «πανηγυρίζει» ότι μειώνει τους φόρους!

Είναι χαρακτηριστικό ότι περίπου 888 εκατ. ευρώ θα εισπράξει η κυβέρνηση από τους συνταξιούχους για ΕΑΣ, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό 2026. Μάλιστα – όπως προκύπτει από τον φετινό κρατικό προϋπολογισμό – οι συνταξιούχοι θα πληρώσουν μεγαλύτερο ποσό για την Εισφορά υπέρ Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) απ’ όση τα προηγούμενα χρόνια. Ηδη, από 1-1-2023, με την αύξηση που χορήγησε η κυβέρνηση ύψους 7,75%, πολλοί συνταξιούχοι εισέπραξαν μικρότερη σύνταξη, ενώ άλλοι υπέστησαν και μείωση, αφού ξεπέρασαν το «όριο» («κατώφλι») των 1.400 ευρώ (μεικτά) στην κύρια σύνταξή τους, με συνέπεια να υποστούν περικοπή από 3% και άνω λόγω παρακράτησης της Εισφοράς υπέρ ΕΑΣ. Το ίδιο συνέβη, σε μικρότερη έκταση, και το 2024 με την αύξηση των συντάξεων κατά 3,1%! Το 2025 οι συνταξιούχοι πλήρωσαν 884 εκατ. ευρώ υπέρ ΕΑΣ, που παρακρατήθηκε από όλες τις κύριες συντάξεις πάνω από 1.400 ευρώ μεικτά (μείωση 3%-14%) και από όλες τις επικουρικές πάνω από 300 ευρώ μεικτά (μείωση 3%-10%).

Οπως παρατηρεί η ΕΝΥΠΕΚΚ φέτος (2026), το ποσό που θα πληρώσουν υπέρ ΕΑΣ οι συνταξιούχοι θα είναι κατά 4 εκατ. ευρώ μεγαλύτερο σε σχέση με το 2025, ενώ η βασική πηγή εσόδων για τον προϋπολογισμό του ΑΚΑΓΕ (Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών) θα προέρχεται και το 2026 (όπως και τα προηγούμενα χρόνια) από την παρακράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.

Φορολογία

Για μηνιαίες (κύριες) συντάξεις μέχρι 890 ευρώ (836 καθαρά μετά την παρακράτηση 6% υπέρ ΕΟΠΥΥ) δεν υπάρχει καμία αλλαγή στη φορολογική κλίμακα.

Τόσο το αφορολόγητο όριο όσο και ο συντελεστής 9% δεν αναπροσαρμόστηκαν (τιμαριθμοποιήθηκαν). Οσοι συνταξιούχοι λαμβάνουν πάνω από αυτό το όριο (836 ευρώ τον μήνα), δηλαδή έχουν ετήσιο καθαρό εισόδημα 10.000 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου και του παρακρατηθέντος φόρου), τότε θα έχουν φοροελάφρυνση 2 ευρώ ανά 100 ευρώ. Δηλαδή για ποσά σύνταξης πάνω από τα 836 ευρώ δεν θα τους παρακρατούν 22 ευρώ τον μήνα για Εφορία ανά 100 ευρώ σύνταξη, παρά μόνο 20 ευρώ.

Αυξήσεις συντάξεων

Για τα τελευταία τρία χρόνια οι «αυξήσεις» που δόθηκαν ήταν κατώτερες του επίσημου πληθωρισμού. Καταγράφηκαν και νέες εισοδηματικές απώλειες καθώς το 2023 η αναπροσαρμογή περιορίστηκε στο 7,75%, με Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) στο 9,6%, το 2024 στο 3%, έναντι πληθωρισμού 3,6%, και για το 2025 στο 2,4% έναντι πληθωρισμού 3%, και ειδικά ο δείκτης τροφίμων που αφορά τους συνταξιούχους μεγαλύτερος του 5,7%. Τα ίδια προβλέπονται και για το 2026.

Υγεία

Στον τομέα της Υγείας, καίτοι οι συνταξιούχοι καταβάλλουν εισφορές 6% τόσο στις κύριες όσο και τις επικουρικές συντάξεις, με το τέχνασμα της «ασφαλιστικής τιμής» των σκευασμάτων, αυξήθηκε η συμμετοχή στα φάρμακα, από το επίσημο 25%, σε 35% και 40%. Την ίδια ώρα περισσότεροι από 120.000 ασθενείς, πολλοί εκ των οποίων είναι συνταξιούχοι, αναμένουν στις λίστες πολύ καιρό για ένα χειρουργείο, χωρίς να συνυπολογίζουμε και φέτος το 1 ευρώ επιπλέον σε κάθε συνταγή και τα 3 ευρώ σε κάθε είδος απεικονιστικής εξέτασης (ακτινογραφία, αξονική, μαγνητική κ.τ.λ.).

Επικουρικές συντάξεις

Δεν έχουν αυξηθεί οι επικουρικές από το 2010, με πραγματικές απώλειες άνω του 13%. H μη καταβολή αυξήσεων στις επικουρικές, σε 1,3 εκατ. συνταξιούχους, οφείλεται στη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος που έχει επιβληθεί από το 2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και απαγορεύει να δοθούν αυξήσεις παρά μόνον όταν ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) του ΕΦΚΑ εμφανίζει πλεόνασμα.