Κιρ Στάρμερ: Πρωθυπουργός υπό προθεσμία
«Ετσι όπως πάει, κινδυνεύει να εξελιχθεί σε Γιώργο Παπανδρέου της Βρετανίας και να κάνει τους Εργατικούς ΠΑΣΟΚ». Η – ελαφρώς καταχρηστική – διαπίστωση ανήκει σε πρώην υπουργό του Εργατικού Κόμματος, ο οποίος, μιλώντας στα «ΝΕΑ», επιχείρησε να σκιαγραφήσει τη δεινή θέση στην οποία έχει περιέλθει ο βρετανός πρωθυπουργός: «Οπως ο άλλοτε πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έγινε πρωθυπουργός οδηγώντας το κόμμα του σε θρίαμβο, αλλά δύο χρόνια αργότερα παραιτήθηκε και, στις εκλογές που ακολούθησαν, το ΠΑΣΟΚ ήρθε τρίτο, έτσι και ο αρχηγός των Εργατικών έχει βαλθεί να θέσει τον εαυτό του εκτός Ντάουνινγκ Στριτ και να ρίξει το κόμμα του στα βράχια». Παρότι τα μεγέθη δεν είναι συγκρίσιμα, ο παραλληλισμός που επιχείρησε ο φιλέλληνας βρετανός πολιτικός λέει ό,τι χρειάζεται να ξέρει κανείς για το τέλμα στο οποίο έχει βυθιστεί ο σερ Κιρ Στάρμερ.
Οταν, το 2024, ο 63χρονος ιππότης του Τάγματος του Μπαθ περνούσε το κατώφλι του αριθμού 10 της Ντάουνινγκ Στριτ ως ηγέτης ενός – υποτίθεται – αναγεννημένου Εργατικού Κόμματος, υποσχόμενος ότι θα φέρει «αλλαγή» και πολιτική νηνεμία μετά τη δεκατετραετή θύελλα των κυβερνήσεων των Συντηρητικών, ελάχιστοι πίστευαν ότι θα τα «θαλάσσωνε» τόσο γρήγορα. Ενάμιση χρόνο μετά τη σαρωτική του επικράτηση, ο Στάρμερ «κατόρθωσε» να γίνει – σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις – ο πιο αντιδημοφιλής πρωθυπουργός στην Ιστορία, έριξε το κόμμα του στη δεύτερη θέση (ορισμένες δε έρευνες το τοποθετούν τρίτο!) και χάρισε στο λαϊκιστικό, αντιμεταναστευτικό Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ προβάδισμα εννέα μονάδων κατά μέσον όρο.
Στο Ουέστμινστερ, την «καρδιά» της βρετανικής πολιτικής σκηνής, το ερώτημα δεν είναι, πλέον, αν ο Στάρμερ μπορεί να σώσει την πρωθυπουργία του, αλλά πότε θα φύγει. Η κοινή γνώμη, κορυφαία στελέχη του κόμματος, ακόμη και ο ηγέτης των Εργατικών στη Σκωτία, ζητούν, δημόσια ή ιδιωτικά, την κεφαλή του επί πίνακι, ενώ όλα ανεξαιρέτως τα μέσα ενημέρωσης της Γηραιάς Αλβιώνος προβλέπουν ότι, μετά τη θεαματική του άνοδο, η πτώση του – που προβλέπεται εξίσου εκκωφαντική – δεν θα αργήσει να έρθει.
Η αλήθεια είναι ότι οι φήμες ότι ο Στάρμερ ήταν ένας άχρωμος, άτολμος και φοβικός ηγέτης, χωρίς όραμα, ιδεολογικό στίγμα και σχέδιο για τη χώρα, επιβεβαιώθηκαν από τους πρώτους κιόλας μήνες της θητείας του. Προτού καν συμπληρώσει έναν χρόνο στην πρωθυπουργία, οι ψίθυροι ότι ο αρχηγός «δεν τραβάει» γίνονταν όλο και πιο ηχηροί. Τα λάθη και οι κωλοτούμπες ήταν απανωτά, ενώ η κυβέρνησή του δεν κατάφερε να βρει λύσεις σε κομβικά προβλήματα: από την κρίση του κόστους διαβίωσης και το ασθμαίνον Εθνικό Σύστημα Υγείας, έως το Μεταναστευτικό και την ψαλιδισμένη οικονομική ανάπτυξη.
Το «σκάνδαλο Μάντελσον/Επστιν», όμως, ήταν αυτό που λειτούργησε ως θρυαλλίδα εξελίξεων και, αργά η γρήγορα, θα τον οδηγήσει στην έξοδο. Ο λόρδος Μάντελσον, υπουργός στις κυβερνήσεις του Μπλερ και του Μπράουν, γνωστός στη Βρετανία με το προσωνύμιο «πρίγκιπας του σκότους», διορίστηκε το 2024 πρεσβευτής του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ουάσιγκτον, με σκοπό να εδραιώσει τη θέση της χώρας στις ΗΠΑ της τραμπικής εποχής. Ωστόσο, τα αρχεία που δημοσιοποιήθηκαν πρόσφατα αποκάλυψαν ότι διατηρούσε στενότατους δεσμούς με τον Τζέφρι Επστιν στον οποίον διοχέτευε απόρρητες κρατικές πληροφορίες όταν ήταν μέλος της κυβέρνησης.
Μετά την αποπομπή του Μάντελσον, τον περασμένο Σεπτέμβριο, σειρά είχε ο προσωπάρχης του Στάρμερ Μόργκαν ΜακΣουίνι, ο οποίος υπέβαλε την παραίτησή του την περασμένη Κυριακή επειδή είχε συμβουλεύσει τον πρωθυπουργό να διορίσει τον λόρδο στην πρεσβεία. Η απώλεια αυτή, όμως, δεν ήταν αμελητέα: ο ΜακΣουίνι ήταν ο ιθύνων νους της κυβέρνησης και ο αρχιτέκτονας όλων των πολιτικών των Εργατικών.
Σύμφωνα με τα βρετανικά μίντια, ο 48χρονος Ιρλανδός είχε τον απόλυτο έλεγχο των αποφάσεων που λάμβανε ο Στάρμερ, τόσο στην αντιπολίτευση όσο και στην κυβέρνηση. «Χωρίς τον ΜακΣουίνι, ο Στάρμερ δεν θα είχε γίνει ποτέ ηγέτης του Εργατικού Κόμματος και πρωθυπουργός», έγραψαν οι «Τάιμς».
Την περασμένη εβδομάδα, ο σερ Κιρ αποφάσισε να θυσιάσει τον στενότερο πολιτικό του σύμμαχο σε μια απέλπιδα προσπάθεια να σώσει την πρωθυπουργία του. Ο άνθρωπος αυτός ήταν η πολιτική του πυξίδα και η ασπίδα του. Πόσο θα αντέξει χωρίς αυτόν; Σύμφωνα με το BBC, ο Στάρμερ είναι «έξαλλος και πολύ θυμωμένος» και δεν μπορεί να συγχωρήσει στον εαυτό του το σφάλμα του διορισμού του Μάντελσον.
Την ίδια στιγμή, τα στελέχη της κυβέρνησης τον εγκαταλείπουν το ένα μετά το άλλο, μολονότι δημοσίως προβαίνουν σε «δηλώσεις στήριξης» προς το πρόσωπό του. «Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι είναι «τελειωμένος». Το θέμα είναι πότε, όχι αν θα ανατραπεί», είπε στους «Σάντεϊ Τάιμς» κορυφαίος υπουργός ενώ, κατά την «Τέλεγκραφ», δεν αποκλείεται κάποιοι υπουργοί να παραιτηθούν προκειμένου να επισπεύσουν την πτώση του ηγέτη τους.
Το βέβαιο είναι ότι ο Στάρμερ είναι ένας πρωθυπουργός υπό προθεσμία που πιθανότατα θα φύγει είτε άμεσα, είτε τον Μάιο, μετά τις τοπικές εκλογές στην Αγγλία και τις κάλπες στη Σκωτία και την Ουαλία, όπου, κατά τα προγνωστικά, το κόμμα θα υποστεί πανωλεθρία. Μόνο ένα θαύμα μπορεί να σώσει τον σερ Κιρ, ο οποίος όλα δείχνουν ότι από πρωταγωνιστής μιας ιστορικής νίκης, σύντομα θα γράψει ο ίδιος το κεφάλαιο της πολιτικής του κατεδάφισης.