Μεξικό: Πώς οι ΗΠΑ συνέβαλαν στην εξόντωση του διαβόητου «Ελ Μέντσο» – Ποια είναι η υπηρεσία JIATF-CC
Μια νεοσύστατη υπηρεσία του Πενταγώνου, που ειδικεύεται στη συλλογή πληροφοριών για τα καρτέλ ναρκωτικών, συνέβαλε στην επιχείρηση κατά την οποία ο μεξικανικός στρατός σκότωσε τον διαβόητο βαρόνο των ναρκωτικών «Ελ Μέντσο», σύμφωνα με αμερικανό στρατιωτικό αξιωματούχο που επικαλέστηκε το πρακτορείο Reuters.
Η Κοινή Διυπηρεσιακή Μονάδα Κατά των Καρτέλ (Joint Interagency Task Force-Counter Cartel / JIATF-CC), στην οποία συμμετέχουν πολλές κυβερνητικές υπηρεσίες των Ηνωμένων Πολιτειών, συγκροτήθηκε επισήμως τον προηγούμενο μήνα. Στόχος της είναι η χαρτογράφηση των δικτύων των καρτέλ ναρκωτικών που δραστηριοποιούνται στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού.
Ο αμερικανός αξιωματούχος, που μίλησε ανώνυμα, δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες σχετικά με τις πληροφορίες που παρείχε η JIATF-CC στις μεξικανικές αρχές. Τόνισε, ωστόσο, ότι η επιχείρηση διεξήχθη αποκλειστικά από τις ένοπλες δυνάμεις του Μεξικού.
Άλλος αμερικανός πρώην αξιωματούχος, επίσης υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ είχαν συντάξει λεπτομερή φάκελο με πληροφορίες για τον Νεμέσιο «Ελ Μέντσο» Οσεγκέρα, τον οποίο διαβίβασαν στις μεξικανικές αρχές. Όπως είπε, ο «Ελ Μέντσο» βρισκόταν πολύ ψηλά – αν όχι στην κορυφή – της λίστας με τους «στόχους» των ΗΠΑ στο Μεξικό.
Ο μεξικανικός στρατός σκότωσε τον Οσεγκέρα κατά τη διάρκεια επιχείρησης που είχε στόχο τη σύλληψή του στην πολιτεία Χαλίσκο, στο δυτικό Μεξικό. Ο θάνατός του προκάλεσε κύμα βίας, καθώς μέλη του καρτέλ πυρπόλησαν οχήματα και απέκλεισαν αυτοκινητοδρόμους σε αρκετές πολιτείες.
Το υπουργείο Άμυνας του Μεξικού γνωστοποίησε ότι οι αμερικανικές αρχές συνέβαλαν στην επιχείρηση παρέχοντας «πληροφορίες», χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες. Κυβερνητικοί κύκλοι στη χώρα τόνισαν ότι η επιχείρηση σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από τις μεξικανικές δυνάμεις, χωρίς ενεργή συμμετοχή αμερικανικού στρατιωτικού προσωπικού.
Ο 60χρονος Οσεγκέρα, πρώην αστυνομικός, ήταν ο σκιώδης αρχηγός του ισχυρού καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG). Είχε καταφέρει για χρόνια να διαφεύγει της σύλληψης, παρότι οι ΗΠΑ τον είχαν επικηρύξει με 15 εκατομμύρια δολάρια.
Η εξόντωση του «Ελ Μέντσο» θεωρείται σημαντική επιτυχία για το Μεξικό στον συνεχιζόμενο πόλεμο κατά των καρτέλ ναρκωτικών, που ευθύνονται για τη διακίνηση κοκαΐνης και φαιντανύλης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει ασκήσει έντονες πιέσεις στην πρόεδρο του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, να εντείνει τις επιχειρήσεις καταστολής των καρτέλ διακίνησης ναρκωτικών, φτάνοντας μέχρι και σε απειλές για πιθανή στρατιωτική δράση από τις ΗΠΑ.
Χαρτογράφηση των καρτέλ
Λίγα είναι γνωστά για την αμερικανική Κοινή Διυπηρεσιακή Μονάδα Κατά των Καρτέλ (JIATF-CC). Στον επίσημο ιστότοπό της αναφέρεται ότι αποστολή της είναι να «εντοπίσει, να διαταράξει και να εξαρθρώσει δίκτυα καρτέλ που αποτελούν απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά μήκος των συνόρων ΗΠΑ-Μεξικού».
Ο ταξίαρχος Μαουρίτσιο Καλαμπρέζι, επικεφαλής της JIATF-CC, είχε δηλώσει στο Reuters ότι ο αμερικανικός στρατός αξιοποιεί την εμπειρία του από την εκστρατεία κατά τρομοκρατικών οργανώσεων όπως η Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος. Σκοπός είναι η χαρτογράφηση των δικτύων των καρτέλ, τα οποία λειτουργούν με διαφορετικά κίνητρα και δομές.
«Τα καρτέλ λειτουργούν διαφορετικά από την Αλ Κάιντα ή το Ισλαμικό Κράτος, έχουν διαφορετικά κίνητρα, κάτι που καθιστά ακόμη πιο σημαντικό για εμάς να εντοπίσουμε ολόκληρα δίκτυα ώστε να τα πλήξουμε και να τα εξαρθρώσουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Καλαμπρέζι.
Ο Τζακ Ράιλι, πρώην αξιωματούχος της αμερικανικής Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών (DEA), σημείωσε ότι η απόφαση του προέδρου Τραμπ να συμπεριλάβει μεξικανικά καρτέλ στη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων «ξεκλείδωσε» περισσότερους πόρους για τον αγώνα κατά των διακινητών.
Άλλος αμερικανός αξιωματούχος εξήγησε ότι η δημιουργία της JIATF-CC εντάσσεται στη συνολική στρατηγική των ΗΠΑ για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών. Στο πλαίσιο αυτό, ο αμερικανικός στρατός έχει εντείνει τις επιχειρήσεις του στα σύνορα με το Μεξικό.
Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει και τα συχνά αμερικανικά πλήγματα σε ταχύπλοα που φέρονται να μεταφέρουν ναρκωτικά στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό. Η νομιμότητα αυτών των επιχειρήσεων έχει προκαλέσει αντιπαραθέσεις μεταξύ κυβερνητικών και αντιπολιτευόμενων κύκλων στην Ουάσιγκτον.