Χρεοκοπημένη αλλαγή

Από την εποχή του Αποστόλου Παύλου το να αλλάζει κανείς πεποιθήσεις, συμπεριφορές, πίστεις – γενικότερα στάση ζωής – ήταν κάτι σεβαστό· είχε εξελιχθεί σε ένα σχεδόν ιερό δικαίωμα. Πολύ περισσότερο όταν η αλλαγή παρέμενε αποκλειστικά μια εσωτερική υπόθεση κι από άθεος γινόταν κανείς θρήσκος, κι από έκδοτος μεταβαλλόταν σε ένα άτομο ασκητικό.

Με τις συνέπειες αυτής της αλλαγής να έχουν πάντα ένα κόστος δραματικό που κλιμακωνόταν από τον κοινωνικό αποκλεισμό ως και τον θάνατο ακόμη. Θα συμπέραινε, λοιπόν, κανείς ότι την αλλαγή αυτή τη νομιμοποιούσε το κατά πόσο λειτουργούσε ζημιογόνα και δεν εξαργυρωνόταν με αξιώματα και οικονομικά ή, άλλης μορφής, οφέλη.

Θα έλεγε κανείς πως δεν είναι μόνον τα πολύ γνωστά, δραματικά, περιστατικά, με μια παρατεταμένη χρονική διάρκεια, που συντείνουν στην παραμονή ενός ζοφερού πολιτικού κλίματος, αλλά και επιμέρους συμπεριφορές – εννοούμε λεκτικές πομφόλυγες – που, αν τις έκρινες καθεαυτές, θα μπορούσε να χαρακτηρισθούν ακόμα και ανώδυνες. Αμετροεπείς και γελοίες στην ουσία τους που δεν εκθέτουν παρά μόνο τον άνθρωπο που τις εκστομίζει χωρίς να το αντιλαμβάνεται ούτε ο ίδιος, αν και συχνά το γνωρίζει, και μάλιστα πολύ καλά.

Ακούσαμε τις προάλλες έναν βουλευτή του ΠΑΣΟΚ (Νίκος Παππάς) να υπεραμύνεται του επαναπατρισμού στο κόμμα του, στελεχών που είχαν μετακομίσει για χρόνια στον ΣΥΡΙΖΑ, λέγοντας πως κάθε άνθρωπος δικαιούται να αλλάζει απόψεις, πεποιθήσεις και θέσεις. Επιπλέον, μάλιστα πως η αλλαγή αυτή, ούτε λίγο ούτε πολύ, κάνει πλουσιότερη την ιδεολογική υποδομή του κόμματος που, αν και το είχαν εγκαταλείψει, επανήλθαν στις αγκάλες του.

Βαθύτερη και πιο θανατηφόρα μαχαιριά δεν θα μπορούσε να επιφέρει στο ομώνυμο κόμμα ακόμη και ο μεγαλύτερος εχθρός του. Δεν χρειάζεται να είναι περισπούδαστος αναλυτής για να αναρωτηθεί ο οποιοσδήποτε – εννοούμε βέβαια τον απλό ψηφοφόρο – τι θα εμποδίσει έναν άνθρωπο που έχει αλλάξει με τόση ευκολία, να αλλάξει και σε σχέση με όσα σήμερα φαίνεται να υιοθετεί, και πώς είναι δυνατόν να προσδοκάς οτιδήποτε – αφού μιλάμε για πολιτικούς – από έναν άνθρωπο που ό,τι κι αν υπόσχεται, υπόκειται στην προοπτική να αλλάξει και επομένως αυτά που υπόσχεται να μην ισχύουν.

Βεβαίως, θα περίττευε η υπογράμμιση αυτή, αν επέμενε κανείς σε μιαν αποστροφή του ίδιου του βουλευτή σε σχέση με το «όραμα και τον αξιακό κώδικα του κόμματός του». Ποιος αλήθεια, Μάρτιο του 2026, που συμβαίνει να ακούει τις λέξεις «όραμα» και «αξιακός κώδικας», σε σχέση με οποιοδήποτε κόμμα – δηλαδή με όλα ανεξαιρέτως τα κόμματα – δεν μεταφράζονται πάραυτα μέσα του οι λέξεις αυτές στις λέξεις που θα έπρεπε να έχουν κανονικά προφερθεί και είναι «διαχείριση συγκεκριμένων κομματικών αναγκών» και «εμείς είμαστε οι καλύτεροι σε σχέση με όλους τους άλλους»; «Αξιακός κώδικας», δηλαδή, που μόνον ως αυτοαναφορικός θαυμασμός μπορεί να εννοηθεί.

Μια τόσο εκτεταμένη θολούρα στον πολιτικό ουρανό· διαφορετικά δεν θα ακούγαμε έναν βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ (Θεόφιλος Ξανθόπουλος) να λέει πως ο κόσμος στις λαϊκές αγορές τους ζητάει επίμονα να κάνουν κάτι, να ενωθούν οι κεντροαριστερές, προοδευτικές δυνάμεις ώστε να υπάρξει μια εναλλακτική πρόταση στη σημερινή πολιτική συνθήκη. Μια «θέση» που θα χρειαζόταν τέσσερις, το λιγότερο, επιφυλλίδες για να σχολιασθεί, δεν μπορεί, ενώ κάνει τον καθένα που την ακούει, να αναλογίζεται μια καθολικά αποκτημένη εμπειρία, να μην περνάει καν από το μυαλό του ανθρώπου που την ξεστόμισε το εξής.

Πως οπουδήποτε υπάρχει συγκεντρωμένο πλήθος, στη θέα των πολιτικών, των προσώπων της εξουσίας δηλαδή, το πλήθος αυτό ή θα τους γιουχάρει, ή στην καλύτερη γι’ αυτούς περίπτωση, θα τους πει ό,τι ακριβώς θα ήθελαν να ακούσουν. Χωρίς να αισθάνεται καμιά απολύτως δέσμευση, όσα τους λέει στις λαϊκές αγορές να τα θυμηθεί την κρίσιμη ώρα της κάλπης και να πράξει ανάλογα.