دلایل افزایش تنش میان اوکراین و روسیه/ نگاه اروپا به اقدامهای مسکو و واشنگتن در قبال کییف
استاد ژئوپلیتیک گفت: هرچند برخی رهبران اروپایی از جنگ اجتنابناپذیر با مسکو سخن میگویند، اما بهنظر نمیرسد که به این زودیها وارد یک جنگ تمامعیار با روسیه شوند.
عبدالرضا فرجی راد، استاد ژئوپلیتیک با اشاره به افزایش تنش میان اوکراین و روسیه در گفتوگو با ایلنا عنوان کرد: واقعیت این است که پرونده اوکراین با مسائل و چالشهای فراوانی روبهرو است. یکی از این مسائل، افزایش قابل توجه تعداد سربازان فراری است؛ چنانکه اوکراین بهسختی میتواند نیروی انسانی جذب کند و حتی مقامات آلمان به زلنسکی هشدار دادهاند که چرا مانع خروج سربازان فراری به آلمان نمیشود. بسیاری از جوانان اوکراینی، با آگاهی از اینکه شرایط جنگ بهگونهای نیست که اوکراین برنده باشد، بهدنبال راهی برای فرار از کشور هستند. این افراد تحصیلکرده و آگاه، بهخوبی تشخیص دادهاند که جنگ جاری جز مرگ و تخریب، نتیجهای در پی ندارد و اوکراین با شرایط فعلی توان مقابله با روسیه را ندارد؛ واقعیتی که تقریباً برای هر ناظر بیطرف در جهان قابل درک است. افزون بر ضعف نظامی، فساد گسترده در دستگاههای اداری و حکومتی اوکراین، کمبود نیروهای انسانی، محدودیت منابع و شرایط سخت زندگی وضعیت را پیچیدهتر کرده است. فساد در لایههای مختلف اداری ریشه دوانده و هنوز هم مشخص نیست که زلنسکی در این فسادها نقش دارد یا خیر. حتی اگر فرض کنیم او درگیر نباشد، با توجه به گستردگی فساد در شرایط جنگی، توان برخورد با تمام این عناصر آلوده را ندارد؛ چراکه ممکن است چنین اقدامی موجب فروپاشی ناگهانی ساختار حکومتی شود.
وی ادامه داد: در کنار این مسائل، پیشرویهای اخیر نیروهای روس نیز موجب نگرانی جدی شده است. روسها در روزهای گذشته به یکی از شهرهای مهم اوکراین نزدیک شدهاند و اگر این شهر سقوط کند، ارتباط شمالی ـ جنوبی نیروهای اوکراینی قطع خواهد شد و بحران جدی برای ارتش و دولت اوکراین بهوجود میآورد. از آنجا که روسها از مناطق جنگلی و صعبالعبور خارج شده و وارد دشتها شدهاند، امکان حرکت تانکها و تجهیزات سنگین برای آنها فراهم شده است؛ عاملی که سرعت پیشروی روسیه را افزایش داده است. اما بحران تنها به سطح میدانی میان اوکراین و روسیه محدود نیست؛ بلکه به سطح بینالمللی نیز سرایت کرده است. رهبران اروپایی از جمله رئیسجمهوری لهستان، صدراعظم آلمان و نخستوزیر انگلیس هشدار دادهاند که جنگ با روسیه تقریباً اجتنابناپذیر است. هرچند ممکن است در این اظهارات نوعی بزرگنمایی وجود داشته باشد، اما چند عامل موجب تشدید احساس تهدید شده است. یکی از این عوامل، پرواز پهپادهای ناشناس بر فراز شهرهای اروپایی (حتی تا بلژیک) بوده است؛ پهپادهایی که احتمال میرود بهنوعی با روسیه در ارتباط باشند، هرچند مدرک قطعی برای این ادعا وجود ندارد. همین پروازها، بدون انجام حملات نظامی، نوعی ترس و ناامنی در میان رهبران اروپایی ایجاد کرده و آنها را به تکاپو انداخته تا واکنشی درخور نشان دهند.
