پیشرفت فکری و فرهنگی مسلمانان در صدر اسلام، بیش از آنکه محصول قدرت سیاسی یا گسترش جغرافیایی باشد، ریشه در ماهیت عقلانی و فطری تعالیم اسلام، اخلاق عملی مسلمانان و تأکید این دین بر وحدت و انسجام اجتماعی داشت؛ عواملی که زمینهساز شکلگیری تمدن اسلامی شدند.
