یو ان اچ سی آر: بیشتر کسانی که به دلیل جنگ در ایران مجبور به فرار شدهاند، از افغانستان هستند
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (یو ان اچ سی آر) نسبت به امنیت پناهندگان در ایران، به شمول مهاجران افغان، ابراز نگرانی عمیق کرده است.
این اداره در گزارش تازهای که روز جمعه، ۶ مارچ، در وبسایت ریلیف منتشر کرده، گفته که بیشتر کسانی که به دلیل جنگ در ایران مجبور به فرار شدهاند از افغانستان هستند و اکنون در جستجوی کمک و حمایت اند.
در این گزارش آمده که برآوردهای اولیهٔ مقامهای ایرانی مبنی بر خروج ۱۰۰ هزار نفر از تهران در دو روز نخست بحران، اکنون فراتر رفته است.
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان افزوده که در میان ادامهٔ حملات و اختلال در ارتباطات، ایران به محیطی خطرناک برای غیرنظامیان و کارکنان امدادرسان تبدیل شده ، اما این سازمان میافزاید که مراکز پذیرش و خطوط کمک آن همچنان باز هستند و هر روز بیش از ۲۵۰ تماس از سوی پناهندگان دریافت میکنند.
(یو ان اچ سی آر) میگوید با توجه به وضعیت فعلی در ایران و درگیری های جاری میان طالبان افغان و پاکستان، هرگونه بازگشت گستردهٔ بیشتر پناهندگان افغان میتواند فشار بسیار زیادی بر خدمات اساسی و جوامع میزبان وارد کند.
همزمان با این، شورای پناهندگان ناروی (NRC) نیز گفته که ۴.۴ میلیون پناهندهٔ افغان در ایران زندگی میکنند و با آغاز جنگ جدید، صدها هزار نفر در داخل این کشور آواره شده و با مشکلات شدید روبرو هستند.
یان اگلند، رئیس این شورا، در صحبت هایش با ای بی سی نیوز که به روز جمعه، ۶ مارچ، در شبکهٔ ایکس خود نیز منتشر کرده گفته که کمک های بشردوستانهٔ این سازمان ادامه دارد، اما پناهندگان افغان که در میان بیجاشدگان داخلی آسیبپذیرترینها هستند، در اولویت کمکهای این سازمان قرار دارند.
در این حال برخی از مهاجران افغان که اخیراً به دنبال درگیری ها از ایران به افغانستان بازگشتهاند و می گویند در حال حاضر در خانه نزدیکان شان بسر می برند، وضعیت در آن کشور را وخیم توصیف کرده افزوده اند که چارهای جز ترک آن نداشتند.
یکی از آنان که نخواست نامش در گزارش گرفته شود و با تغییر صدا صحبت میکرد، از ولایت فاریاب در گفتگو با رادیو آزادی گفت که به تاریخ ۱۳ حوت از گذرگاه اسلامقلعه به افغانستان بازگشته است."
در ایران وضعیت خوب نیست، مهاجران را خیلی اذیت میکنند، پولشان ازشان میگیرند و همه چیزشان را صفر میکنند."
یکی دیگر از بازگشتکنندگان که میگوید چهار روز قبل به افغانستان برگشته و اکنون در ولایت هرات است، به شرط مشابه به رادیو آزادی گفت:
"همین هرج و مرجی که شد و جنگ که شروع شد ما آمدیم. شما میدانید که در جنگ هر شهری که باشد وضعیت به هم میریزد، پس ما مجبور شدیم. حتی پول پرداخت شده به خانههای خود را نتوانستیم بگیریم، کار و بار خود را رها کردیم و آمدیم."
رادیو آزادی پیش از این با برخی محصلان و خانوادههایی افغان که از ایران موفق به بازگشت به افغانستان شدهاند هم گفتگو کرده و آنان نیز وضعیت را وخیم توصیف کردهاند.
در عین حال، ادارههای سازمان ملل متحد گفتهاند که برای حمایت از افغانهایی که ممکن است در ماههای آینده، در پی افزایش تنشهای منطقهای، از ایران به افغانستان بازگردند، در حال اتخاذ آمادگی اند.
جورجت گانیون، سرپرست هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، در صحبت با بخش خبری این سازمان ناوقت شب جمعه، ۶ مارچ، گفته که نهادهایی از جمله کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (یو ان اچ سی آر) و سازمان بینالمللی مهاجرت (آی او ام) در حال آمادهسازی کمکها در گذرگاههای مرزی و همچنان در جوامعی در سراسر افغانستان هستند که انتظار میرود میزبان بازگشتکنندگان باشند.
با این حال، بخش خبری سازمان ملل متحد در ویدیویی جداگانه که در شبکهٔ ایکس منتشر شده گفته که هرچند در میان بیجاشدگان داخلی از شهر تهران شمار زیادی از افغانها شاملاند، اما تاکنون هیچ مهاجرت گستردهای از مرزها رخ نداده است.
رادیو آزادی خواست در مورد وضعیت فعلی پناهجویان افغان در ایران اطلاعات تازه بدست بیآورد، اما به دلیل قطع اینترنت و شبکههای مخابراتی در این کشور تماسها برقرار نشد.
ریچارد بنیت، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، نیز به تاریخ ۱۴ حوت نسبت به وضعیت افغان های گیرمانده در ایران، به ویژه زنان و دختران افغان، ابراز نگرانی کرد.
شنبه ۱۶ حوت هشتمین روز از حملات اسرائیل و امریکا بر ایران است، در این حملات شهرهای مختلف ایران، به ویژه تهران، هدف حملات هوایی قرار گرفتهاند.
پیش از درگیری ها در ایران، کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (یو ان اچ سی آر) گفته که در پایان سال ۲۰۲۵ گفت ک بیش از ۱.۸ میلیون افغان در سال گذشته میلادی از آن کشور به افغانستان بازگشتهاند.
به گفته این سازمان، سرعت و حجم این بازگشتها، بحران افغانستان را عمیقتر کرده ، زیرا این کشور همچنان با وخامت اوضاع بشردوستانه و حقوق بشر،به ویژه برای زنان و دختران،اقتصاد شکننده و آفات طبیعی مکرر مواجه است.