در نهایت، میتوان نتیجه گرفت که رابطه میان دولت و انقلاب رابطهای صرفاً واکنشی نیست، بلکه رابطهای پیشینی و ساختاری است. انسجام بوروکراتیک، ظرفیت اجرایی، هماهنگی نهادهای امنیتی، توانایی اعمال اقتدار و کارآمدی دستگاههای سرکوب، نهتنها سرنوشت انقلاب را پس از آغاز آن رقم میزنند، بلکه بر این پرسش بنیادین نیز اثر میگذارند که آیا شرایط اجتماعی اساساً به مرحله انقلاب خواهد رسید یا پیش از آن مهار میشود.
