Иран подготвен за трета рунда разговори со САД

Иранската влада, која се соочува со притисок дома со растечката опозиција и глобално со закани за воен удар од САД, се чини дека е подготвена за трета рунда разговори со посредство на Оман со американски преговарачи во претстојната недела.

Министерот за надворешни работи на Оман, Бадр Албусаиди, на 22 февруари изјави дека разговорите ќе продолжат на 26 февруари во Женева „со позитивен поттик за да се направи дополнителен чекор кон финализирање на договорот“ за нуклеарната програма на Иран.

Во одделни забелешки, иранската влада предложи разговори во швајцарскиот град на тој датум. Американските претставници не дадоа веднаш коментар.

Американската администрација врши притисок врз Иран да се согласи да ја ограничи својата нуклеарна програма, за која Техеран инсистира дека е наменета за мирни, цивилни цели, како што е производство на електрична енергија. Вашингтон, заедно со Израел и други на Запад, го обвини Техеран дека има намера да изгради атомско оружје.

Предупредувања од Трамп за протеститеПретседателот на САД, Доналд Трамп, исто така, го предупреди Техеран против понатамошно насилство врз антивладините демонстранти и се закани со воена акција против режимот.

Трамп испрати две ударни групи на носачи на авиони, со десетици борбени авиони и бомбардери во регионот, а други воени авиони и сили за поддршка беа забележани како летаат кон воздухопловните бази на Блискиот Исток.

Во говор емитуван во живо на државната телевизија на 21 февруари, иранскиот претседател Масуд Пезешкијан рече дека неговата земја нема да попушти под притисокот од светските сили.

„Светските сили се редат за да нè принудат да ги наведнеме главите, но ние нема да ги наведнеме главите и покрај сите проблеми што ни ги создаваат“, рече Пезешкијан.

„Охрабрувачки знаци“Сепак, во објава на социјалните мрежи на 22 февруари, Пезешкијан - кој многу набљудувачи го сметаат за релативно умерен - рече дека претходните разговори „дале охрабрувачки сигнали“.

Техеран изјави дека е во процес на изготвување предлог за договор што би спречил воена акција.

„Верувам дека кога ќе се сретнеме, веројатно на 26 февруари повторно во Женева, можеме да работиме на тие елементи и да подготвиме добар текст и да постигнеме брз договор“, изјави иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, за CBS-TV на 22 февруари.

„Ако САД нè нападнат, тогаш имаме секое право да се браниме“, рече Аракчи. Сепак, додаде тој, „постои добра шанса да имаме дипломатско решение“.

Трамп „љубопитен“ за иранскиот ставВо меѓувреме, американскиот претставник Стив Виткоф рече дека Трамп се запрашал зошто Техеран не „капитулирал“ пред масовното зголемување на американската војска во близина на Иран.

Во интервју за „Фокс њуз“ снимено на 19 февруари и емитувано на 22 февруари, Виткоф рече дека Трамп бил „љубопитен“ за позицијата на Иран откако издаде предупредувања за воен напад доколку лидерите на земјата не се согласат за нов нуклеарен договор.

„Не сакам да го користам зборот „фрустриран“, бидејќи тој разбира дека има многу алтернативи, но е љубопитен зошто не капитулирале. Не сакам да го користам зборот „капитулирале“, туку зошто не капитулирале?“, рече Виткоф.

„Зошто, под овој притисок, со количината на морска и поморска моќ таму, зошто не дојдоа кај нас и не ни рекоа: „Пријавуваме дека не сакаме оружје, па еве што сме подготвени да направиме“? И сепак е малку тешко да ги доведеме до тоа место.“

Иран во 2015 година се согласи на значаен нуклеарен договор, Заедничкиот сеопфатен план за акција (JCPOA), со светските сили, чија цел е да го спречат да развие нуклеарно оружје во замена за ублажување на економските санкции.

Сепак, почна да се откажува од своите обврски откако Трамп, за време на неговиот прв мандат, ги повлече САД од договорот во 2018 година и повторно воведе санкции врз Техеран.

Масовни улични протестиДома, иранската влада во последните месеци се соочува со растечка опозиција. Најмалку 7000 луѓе беа убиени за време на националните протести што избувнаа кон крајот на декември 2025 година, според групите за човекови права, иако се верува дека вистинскиот број на жртви е значително поголем.

Повеќето од убиствата, наводно, се случиле од 8 до 10 јануари, врвот на репресијата.

Последниот протест избувна на 22 февруари пред Технолошкиот универзитет Амир Кабир, додека студентите се соочија со војници од Басиџ, волонтерска паравоена сила која одигра значајна улога во задушувањето на минатите политички протести.

Според видеата на социјалните медиуми, можеше да се чуе како студентите извикуваат антивладини слогани. Други можеа да се видат како го мавтаат иранското национално знаме.

Слични собири претходно беа пријавени на пет други универзитети низ земјата, вклучувајќи го и Универзитетот Шариф во Техеран.

Универзитетите во Техеран честопати беа сцена на студентски протести што се одржаа од револуцијата во 1979 година и резултираа со брутални репресии од страна на безбедносните сили.

Објавен договор за оружје меѓу Иран и РусијаВо меѓувреме, во извештај што би можел дополнително да ги разгори тензиите со САД и Западот, „Фајненшл тајмс“ објави дека Иран се согласил на таен договор за оружје од 589 милиони долари со Русија за набавка на илјадници напредни рачни ракети.

Во извештајот се вели дека договорот е потпишан во Москва во декември и ја обврзува Русија да обезбеди 500 преносни единици за лансирање Верба и 2500 ракети 9M336 во текот на три години.

Фајненшл тајмс се повикува на извори кои ги виделе руските документи кои протекоа, но и на неколку лица запознаени со договорот.