Пицула: Ситуацијата во Србија се влоши, процесот на пристапување кон ЕУ стагнира

Известувачот за Србија во Европскиот парламент, Тонино Пицула, оцени дека реформите во земјата „значително се забавиле“ во некои сегменти и дека, како што рече, има назадување, особено видливо во областите на владеењето на правото и стандардите на демократијата како систем.

„Од усвојувањето на нашиот минатогодишен извештај за Србија до денес, ситуацијата во земјата дополнително се влоши. Ситуацијата е исклучително поларизирана и полна со тензии. Целокупното темпо на процесот на пристапување кон ЕУ е во стагнација со години“, рече Пицула во Комитетот за надворешна политика на Европскиот парламент (АФЕТ), каде што се дискутираше нацрт-верзијата на годишниот извештај за Србија.

Тој ја припишува стагнацијата на ограничениот напредок во дијалогот со Косово, континуираниот недостиг на почитување на заедничката надворешна и безбедносна политика на Европската Унија, општиот недостиг на вистинска политичка волја за движење напред, честата реторика против европските функционери, влошувањето на условите за слободна работа на медиумите и граѓанското општество, како и игнорирањето на препораките за реформа на изборниот процес.

Според Пицула, Србија како земја-кандидат мора систематски и решително да донесе стратешка одлука кон декларирано членство во Европската Унија.

„Декларативните одлуки во овие околности повеќе не можат да се сфаќаат како сериозна политика на гледање низ прсти и наметнување на стабилност како алиби од страна на некои европски актери. Тие не донесоа резултати во трансформацијата на земјата, туку, за жал, само ја оддалечија од членството“, рече тој.

„Иако Србија нагласи дека членството во Европската Унија е нејзина стратешка цел, гледаме дека преземените обврски честопати не се потврдуваат во пракса, како во случајот со неприсуство на самитот на Европската Унија и Западен Балкан во декември минатата година, но и учеството на воената парада во Москва минатиот мај“, додаде Пицула.

Осврнувајќи се на слободата на медиумите, известувачот за Србија оцени дека сликата за состојбата во оваа област е „застрашувачка на неколку нивоа“.

Тој ја осуди ескалацијата на нападите и заплашувањето на новинарите, кои, како што оценува, „ја враќаат земјата во некои мрачни времиња“.

За време на дискусијата, некои пратеници кои беа дел од мисијата што ја посети земјата во јануари го критикуваа недостигот на подготвеност на властите во Белград да се сретнат со членовите на делегацијата на Европскиот парламент.

Повеќето членови на делегацијата забележаа дека претседателот на земјата, Александар Вучиќ, и претседателката на српскиот парламент, Ана Брнабиќ, имале негативни коментари пред посетата, кои биле придружени со негативен тон во извештаите на провладините медиуми.

Европратеничката Марта Темидо која ја предводеше делегацијата што ја посети Србија во јануари, забележа дека имало „отворено непријателска реторика“ кон посетата на делегацијата на Европскиот парламент и ограничен интерес на претставниците на владејачката партија за дискусија за пристапувањето во ЕУ.

Претставниците на европските институции, Европската комисија и ЕЕАС, кои учествуваа во дискусијата, предупредија дека целокупното темпо на преговорите за пристапување на Србија ќе продолжи да биде одредено од напредокот во владеењето на правото и односите со Косово.

Во нацрт-извештајот за Србија се оценува дека земјата постигнала ограничен или никаков напредок во исполнувањето на критериумите за членство во Европската Унија.

Документот потсетува на прокламираната посветеност на Србија дека членството во ЕУ е нејзина стратешка цел, но се забележува дека декларираните посветености честопати не се одразуваат во пракса, што, како што е наведено, било видливо и кога највисоките претставници на Србија не присуствуваа на самитот ЕУ-Западен Балкан во декември 2025 година.

Европскиот парламент ја повторува својата силна осуда на нелегалното апсење и депортација на граѓани на ЕУ кои дадоа изјави во поддршка на студентите што протестираат.

Изразена е и загриженост за продлабочувањето на политичката криза во земјата во контекст на масовните протести што се одржуваат низ цела Србија од ноември 2024 година и кои „ја одразуваат реакцијата на граѓаните на системската корупција и перципираниот недостиг на одговорност и транспарентност“.

Во документот, Европскиот парламент изразува загриженост за интензивирањето на вербалните напади, кампањите за клевета и притисокот врз организациите на граѓанското општество кои се залагаат за владеење на правото, како и за влошувањето на условите за работа на новинарите и медиумите, и ја повикува Србија да го промени ситуацијата со падот на слободата на изразување.

По дискусијата во Комитетот за надворешни работи, со дополнувања и измени, овој документ треба да биде усвоен од тоа тело на Европскиот парламент во јуни.

Подоцна годинава, со гласање на една од пленарните седници, документот добива форма на резолуција на Европскиот парламент.