Брейфонн музлиги 10 йил ичида бутунлай йўқолиши кутилмоқда

Брейфонн музлиги, бир вақтлар Ругаланн минтақасининг "оқ танлилар ғурури" ва "Норвегиянинг жанубий қутби" номини олган музлик, ҳозирда жуда тез йўқ бўлиб кетмоқда. Олимлар, 10 йил ичида Брейфонн музлигининг бутунлай йўқ бўлиши мумкинлигини тахмин қилишмоқда.

2025 йилда Annals of Glaciology илмий журналида чоп этилган янги тадқиқотлар шуни кўрсатадики, Брейфонн музлиги 1950 йиллардан бери ўз майдонининг 93-94 фоизини йўқотган. 1955 йилдаги 3,3 квадрат километр майдонга нисбатан, 2024 йилга келиб, бу майдон атиги 0,17 квадрат километргача камайган.

Брейфонн илгари Ругаланн ва Вестланд минтақалари чегарасида ягона муз қатлами бўлган, аммо 1980 йиллардан бошлаб у алоҳида бўлакларга парчалана бошлаган. Музликнинг эрозияси 2018 йилдан бери тезлашган, бу эса ёзларнинг илиқлашуви ва қишнинг юмшоқ бўлиши билан боғлиқ. Олимлар музликнинг баъзи қисмларида 1970 йилларнинг охиридан бери 45 метргача қисқаришни қайд этишди.

Сўнгги йилларда музликнинг энг катта қолдиқлари ҳар йили тахминан бир метр қалинликни йўқотмоқда. Брейфонннинг жойлашуви ҳам унинг заифлигига ҳисса қўшмоқда. Музлик паст ва текис бўлиб, баландлиги 200 метрдан кам, бу эса иқлим исиши билан совуқроқ минтақаларга чекиниш имкониятини йўқ қилади.

Брейфонн музлиги ҳозирда Global Glacier Casualty List деб номланган музликлар рўйхатига киритилган ва унинг тўсатдан пасайиши музликларнинг йўқолиш хавфи остидаги рўйхатига киритилишига сабаб бўлди. Олимлар, музликни сунъий йўлдош орқали кузатишни режалаштирмоқдалар ва унинг келажаги ҳақидаги тахминлар олиб борилмоқда.