smi24.net
Vlast.kz
Апрель
2024
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Су тасығанда неліктен инфекция қаупі артады?

0

Су тасығанда неліктен инфекция қаупі артады?

Көктемгі тасқын — жыл сайын қайталанатын проблема. Тасқынға тосыннан келетін апат деп қарау жүйелі дайындық жасамауға, оның алдын алуға дайын болмауға әкеп соқтырады. Бұл материалда биолог Әсел Мұсабекова су тасқыны жолындағының бәрін қиратып қана қоймай, жұқпалы аурулардың қаупін де біршама арттыратынын айтады. Сонымен бірге, зардап шеккен аймақтардың түрлі патоген жұғу қаупіне қарсы қалай әрекет етуі керегін ұсынады.

Өткенде әлеуметтік желіде су тасқыны болған аймақтарда инфекция таралуы мүмкін екенін ескерген жөн болар еді деп ой тастадым. Қазір А гепатитіне қатысты ахуал мәз емес, вакцинамен қамту деңгейі де төмен екенін ескерсек, бұл аса маңызды. Бірақ оқырмандарымның көбі бұдан байланыс көрмейтінін айтыпты. Алайда, су тасқыны қауіпті инфекцияны да тарататынын ұмытпаған жөн. Мемлекеттік органдардан ресми ақпарат іздестіріп, Төтенше жағдайлар министрлігі мен Денсаулық сақтау министрлігінің сайтынан су тасқыны туралы материалдарды ақтарып шықтым. Олардың ешқайсынан осындай жағдайлардағы инфекция қатері туралы материал таба алмадым. Бұл қатерді мемлекеттік органдар да, зардап шегушілердің өзі де білмеуі мүмкін. Сондықтан осы мақалада мәселенің мәніне үңіліп, ықтимал әрекет алгоритмін ұсынсам деймін.     

Мұны білудің маңызы зор

Бірінші әрі ең маңыздысы — инфекция қатері бар екенін мойындау. Демек, залалды бағалауға апат болған кезде ауру-сырқаудың көбейгені және инфекциялық аурулардың салдары туралы мәліметтер де кіруі керек.

Екінші — эпидемиологиялық ахуал мен аймақ ерекшелігіне қарай қатер көзін анықтау.

Үшінші — ұсыныс-кеңестер әзірлеу және соның негізінде зардап шеккендер мен құтқарушыларға арналған ақпараттық материалдар дайындау.

Төртінші — осы ұсыныс-кеңестерді жауапты тұлғаларды белгілей отырып орталық, аймақтық және жергілікті деңгейде мейлінше кең көлемде тарату. Осы деңгейдің әрқайсында тиімді ведомстволар арасында өзара әрекет болуы қажет (ТЖМ, ДСМ, егер мектепті қоссақ, Оқу-ағарту министрлігі, т.б.), сосын мүмкіндігінше эпидемиологиялық мәліметтерді уақытында жинау.

Бесінші — қатемен жұмыс және ахуалға талдау жасау, бұған да апат кезіндегі және содан кейінгі айлардағы мәліметтер қажет.

Енді осы тармақтың әрқайсына толығырақ тоқталсақ.

Су тасығанда неліктен инфекция қатері артады?

Бірінші себебі — адамдардың бір жерден екінші жерге көшуі, жалпы кез келген апат инфекцияның таралуына әкеледі. Мұндай жағдай су тасығанда ғана емес, жер сілкінгенде, әскери қақтығыс кезінде де болады. Өйткені адамдарды көшіргенде жеке гигиенаның нашарлауы және жұқтыру қатерінің артуы қоса жүреді: қол жуа алмайды, таза ауыз су мен тамаққа қол жеткізу қиындайды, адамдар ыңғайсыз жерде әрі бір-біріне тым жақын ұйықтауы мүмкін.

Ал су тасқыны кезінде сол тасыған судың өзі мұндай қатерді ушықтыра түседі. Судың өзі қауіп көзіне айналады, өйткені түрлі заттар, химикаттар мен қалдықтар қалқып шығады, соның ішінде инфекция да бар. Су аққанда су қоймалары мен жерасты суы, соның ішінде ауыз су көзі қалдық, мал мен аңның нәжісі, түрлі инфекция таситын кеміргіштердің қалдығымен ластануы мүмкін. Сонымен қатар су үйге кіреді, азық-түлік пен тұрмыста пайдаланатын заттарды бүлдіреді.   

Басты қауіп — ішек инфекциясы

Басты қатер көзі – «кір қол ауруы» деп аталатын ротавирустар, энтеровирустар, А және Е гепатиті секілді ішек инфекциялары, сондай-ақ іш сүзегі, паратиф, дизентерия секілді бактериялық агенттер. Екінші топ — зоонозды инфекциялар, оның ішінде сальмонеллез секілді ішек патогендері де бар. Сонымен қатар кеміргіштерден лептоспироз бен туляремия секілді қауіпті ауру тарау ықтималдығы жоғары, ал малдан бруцеллез бен басқа да аурулар жұғуы мүмкін. Үшінші топ — вакцина көмегімен басқаруға болатын аурулар (А гепатиті бұл санатқа да кіреді). Терең жарақаттану, топырақ пен лас су тигізу қаупі жоғары әрі жарақатты уақытында емдеуге мүмкіндік бола бермейтіндіктен, сіреспе де айрықша қауіп төндіреді. Көшіру кезінде жарақаттанып, оны ушықтырып алу — бөлек мәселе.

Дәрігерге уақытында жүгіну үшін осы аурулардың белгілерін анықтай білу керек.

Ұсыныс-кеңестер

Сақтанудың дұрыс жолы — тасқын суынан аулақ болу. Бірақ мұндай мүмкіндік үнемі бола бермейді, сондықтан:

- қолыңызды мүмкіндігінше мұқият жуып немесе антисептик пайдаланып жүріңіз;

- тасқын суды ішуге және тамақ пісіруге пайдаланбаңыз (құтыдағы таза су жеткізілуі керек);

- жеміс-жидек пен көкөністі құтыдағы сумен мұқият жуыңыз;

- тасқын немесе кәріз суы тиген киімді екінші қайтара киер алдында ыстық суға салып, арнайы заттармен жуып алыңыз;

- тасқын судың ортасында қалған жағдайда резеңке етік, резеңке қолғап пен қорғаныш көзәйнегі сияқты арнайы киім-кешек пен заттар керек;

- балаларды су басқан аймақта ойнатпаңыз және ойыншықтарға дезинфекция жасаңыз;

- жануарларға (және олардың өлексесіне) қол тигізбеңіз;

- мүмкіндігінше жарақат алудан сақтаныңыз, жарақатқа уақытында ем-дом жасаңыз;

- терең жарақат болған жағдайда, кейінгі 10 жыл ішінде АДС-М вакцинасын қайта салдырмаған болсаңыз, дереу сіреспеге қарсы профилактикадан өтіңіз;

- А гепатитіне қарсы да екпе алуға болады (екпелер күнтізбесіне кіреді), сондай-ақ науқаспен байланыс болған жағдайда,14 күн ішінде байланыс болғаннан кейінгі алдын алу екпесінің де оң әсері бар.

Осы ұсыныс-кеңестер зардап шеккендерге жетуі үшін не істеу керек?

Мемлекет басшысынан бастап, апат орнындағы құтқарушыға дейінгі барлық деңгейде тиімді байланыс орнату қажет. Жоғарыда аталған кез келген қатерге жауабы бар нақты жаднамалар зардап шеккендерге барлық жолмен жетуі керек: қағаз түрінде, ресми сайттар мен әлеуметтік желі арқылы, белсенділер мен апат орнындағы құтқарушылар арқылы. Барлық деңгейдегі мемлекеттік органдарда қатерлерді, соның ішінде инфекция қатерін азайтуға арналған нақты нұсқаулық болуы керек. Әлбетте, мұндай жағдайда мекемелер арасында өзара әрекеттесу болуы керек. Алматыда кейінгі уақытта болған жер сілкінісінен түйгеніміз, ақпарат екі тілде бірдей жеткілікті дәрежеде таратылып жүрген жоқ. Мұндай жағдайда қазақша сөйлейтін халық тіл жағынан қағажу көреді, сапалы әрі өмірлік маңызы бар ақпарат пен коммуникацияға зәру болады.

Әрекет ету жүйесінің ең осал тұсы — осындай төтенше жағдайлардың зардабы туралы мәлімет. Көшірілгендер саны, бүлінген үй саны бір бөлек те, зардап шеккендердің өмірі мен денсаулығына келген залал — мүлдем бөлек мәселе. Тез арада жерлестеріміз осындай апаттардың салдарын дұрыс саралауға қол жеткізеді деп үміттенемін. Сонда келесі көктемге дұрыстап дайындалуға да мүмкіндік болар.







«А потом мир погас». Жертва молнии рассказал о боли, которую едва пережил

Треть России ограничила трудоустройство мигрантов. А что в Челябинской области?

Эксперт Президентской академии в Санкт-Петербурге об эффективных решениях в дорожном строительстве   

Шапки женские на Wildberries — скидки от 398 руб. (на новые оттенки)


Lamoda и Fashion Factory School: локальные бренды присутствуют в гардеробе 75 процентов россиян

Сотрудники Росгвардии приняли участие в чемпионате Центрального округа по боксу.

Минфин РФ: отсутствие интероперабельности - это препятствие к использованию ЦФА в международных расчетах

Ищете конференц-зал в Екатеринбурге?


Cyprus Closed Chess Championship names winners

Life On The Green: Jack Nicklaus, golf legends impart wealth of wisdom in Ann Liguori’s new book

Четвертый том в серии ко Дню космонавтики

Trump trial: Jury selection to resume in New York City for 3rd day in former president's trial


Вспышка обезьяньей оспы может стать пандемией: предупредил иммунолог

ATI.SU: Проблемы с трансграничными платежами тормозят рынок международных перевозок

Накануне Национального дня донора столичный росгвардеец сдал кровь 74-ый раз

Обгон через сплошную с летальным исходом


It took almost 10 years, but REDkit modding tools are finally coming to The Witcher 3 and a test version on Steam is live now

Шапки женские на Wildberries — скидки от 398 руб. (на новые оттенки)

'The concerns about claustrophobia were a major aspect' of desiging World of Warcraft: The War Within's underground zones, says director

Amanita Design выпустила Pilgrims на iOS и Android в обход Apple Arcade


Квадратні горщики для квітів та розсади: практичний та зручний вибір

Ветаптека онлайн: відгук про інтернет-магазин vetpreparaty.com


Опубликован план мира, способный улучшить отношения между Россией, Нато, Украиной

Like FM – федеральный партнер релиза «Идеальная зависимость»

Рост предложения в Москве и Петербурге привел к снижению цен аренды жилья

Несокрушимая сила: названы пять самых властных женщин по знаку зодиака


Сергей Собянин рассказал о строительстве метродепо "Столбово"

Установка стиральной машины в Московской области

День Д: зачем ставропольцам участвовать в донорстве костного мозга

Опубликован план мира, способный улучшить отношения между Россией, Нато, Украиной


Вместо Альп: где этой зимой катались российские горнолыжники? Выбор оказался неожиданным

Собянин: Депо «Столбово» примет поезда Сокольнической и Троицкой линий метро

США произвели первый обогащенный уран на замену российскому

Кранч выбивают Кометс из борьбы за плей-офф


Соперница Арины Соболенко разрыдалась на плече белоруски

Рыбакина призналась, что её жизнь сильно изменилась после победы на Уимблдоне

Рыбакина: знаю, что меня поддерживают в России, но болельщиков из Казахстана намного больше

Сложнее некуда! Прямая трансляция и превью матча Рыбакиной против непобежденной чемпионки


Идову, Мельникова, Далалоян и другие гости Премии СБК 2024 отвечают на вопросы «Плеймейкера»

Вместо Альп: где этой зимой катались российские горнолыжники? Выбор оказался неожиданным

Можно ли победить диаспору? Можно, была бы политическая воля

Елена Батурина поддерживает отечественных дизайнеров.


Музыкальные новости

«Накинулись на нас как голодные собаки на кусок мяса!» Участники шоу «Сокровища императора»обвинили Карину Кокс и Женю Искандарову в беспринципной игре ради победы

Турбо из «Слова пацана» раскрыл правду о личной жизни на съёмках Comedy Club

Никита Михалков назвал Слепакова талантливым артистом и пожалел его

Бутман: не стоит обращать внимания на выбранную МОК музыку для россиян на ОИ


Рост предложения в Москве и Петербурге привел к снижению цен аренды жилья

Где "гуляют" миллиарды неучтенных наличных? Толстой указал на характерные детали убийства мотоциклиста мигрантом в Москве

Карточка Артиста – создание и оформление на различных музыкальных стримингах.

В Подмосковье прошел отборочный этап фестиваля по робототехнике


Собянин: на средства от реализации зеленых облигаций закуплен 451 электробус

Юные футболисты Адыгеи поедут на финал в Сочи

«Телефон доверия»

В АО "Желдорреммаш" введен единый Стандарт системы неразрушающего контроля на производстве


Как я был в Стамбуле первый раз

Эксперт Президентской академии в Санкт-Петербурге об эффективных решениях в дорожном строительстве   

Где "гуляют" миллиарды неучтенных наличных? Толстой указал на характерные детали убийства мотоциклиста мигрантом в Москве

Рублёво-Архангельскую линию метро полностью запустят в 2029 году


Кремль: в Москве 22 апреля состоится встреча Путина с Алиевым

На окружном полуфинале конкурса «Это у нас семейное» Калмыкию представляют четыре семьи

Путин и Алиев встретятся с ветеранами-строителями Байкало-Амурской магистрали

Эксперт Президентской академии в Санкт-Петербурге о догазификации СНТ  



В Москве арестован на пять суток историк-публицист Сергеев за пост памяти Навального


Информационный ресурс о флебологии

Татьяна Сумцова рассказала об ошибке, которую многие допускают при чистке зубов

В Национальный день донора столичные росгвардейцы сдали свыше 25 литров крови

Количество доноров крови в столице за десять лет увеличилось в три раза



На окружном полуфинале конкурса «Это у нас семейное» Калмыкию представляют четыре семьи

Детский совет по туризму создали в Москве

Baza: пистолет нашли в машине вице-президента федерации бокса Ингушетии

На выставке «Россия» зафиксировали рекорд по самой массовой зарядке в стране



Собянин: Организации Москвы стали чаще использовать возможности для волонтерства

Собянин утвердил проект реорганизации части промзоны «Теплый Стан»

Сергей Собянин рассказал о строительстве метродепо "Столбово"

Собянин рассказал о ходе строительства электродепо «Столбово»


Москвичи обнаружили зайчат на природных территориях столицы

АО «Транснефть – Дружба» подвело итоги деятельности в сфере экологической безопасности

Прием заявок на участие в конкурсе на лучшее путешествие по Дальнему Востоку начнется в мае

Летучие мыши в городе вышли из спячки раньше срока из-за теплой погоды


Вместо Альп: где этой зимой катались российские горнолыжники? Выбор оказался неожиданным

Собянин: Депо «Столбово» примет поезда Сокольнической и Троицкой линий метро

США произвели первый обогащенный уран на замену российскому

Путин поручил руководству Ставропольского края организовать фестиваль томата


Рублёво-Архангельскую линию метро полностью запустят в 2029 году

Рассказ - притча КОД ХРИСТА русского вологодского писателя Андрея Малышева

Акцию по сбору старой техники «ЭлектроВесна» запустили в 30 городах России

На центральном рынке г. Архангельска военные следователи искали уклонистов от воинского учета


В Красногвардейском районе Республики Крым проведен рейд по бывшим мигрантам

Выставка рисунков «Планету нужно уважать» к Всемирному дню Земли

Как правильно заказывать суши: советы и лайфхаки

По пути с мечтой


США произвели первый обогащенный уран на замену российскому

Путин поручил руководству Ставропольского края организовать фестиваль томата

Идову, Мельникова, Далалоян и другие гости Премии СБК 2024 отвечают на вопросы «Плеймейкера»

«Удалось мобилизоваться»: Минеев оценил свою форму перед боем с Глуховым














СМИ24.net — правдивые новости, непрерывно 24/7 на русском языке с ежеминутным обновлением *