Σεισμολόγοι για Κολομβία: Έχουν γίνει τέτοιοι σεισμοί στην Ελλάδα – Πού «χτύπησε» ο πιο ισχυρός
O σεισμός των 7,4 βαθμώντης κλίμακας Ρίχτερ που έπληξε την Κολομβία κατατάσσεται στην κατηγορία των σεισμών ενδιαμέσου βάθους. Παρόμοια φαινόμενα έχουν σημειωθεί και στην Ελλάδα, όπως ο σεισμός των Κυθήρων το 2006 και του Λεωνιδίου το 2008. Τι εξηγούν οι σεισμολόγοι Κώστας Παπαζάχος και Γεράσιμος Παπαδόπουλος για τα παρόμοια σεισμικά φαινόμενα στην Ελλάδα
Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Φυσικής Λιθόσφαιρας, Σεισμολογίας και Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του Τμήματος Γεωλογίας ΑΠΘ, Κώστας Παπαζάχος, «ο σεισμός που έπληξε την Κολομβία ήταν διαφορετικός από τους συνηθισμένους επιφανειακούς σεισμούς, όπως εκείνοι που έχουν σημειωθεί πρόσφατα στη Βενεζουέλα. Το βασικό χαρακτηριστικό του ήταν το μεγάλο εστιακό του βάθος, περίπου 110 χιλιόμετρα, γεγονός που τον κατατάσσει στους σεισμούς ενδιαμέσου βάθους».
Στην περιοχή της Κολομβίας, η ωκεάνια πλάκα Νάζκα υποβυθίζεται κάτω από τη Νότια Αμερική, φτάνοντας σε βάθη έως και 650 χιλιόμετρα. Η σεισμικότητα που σχετίζεται με τη βυθιζόμενη πλάκα μπορεί να εμφανιστεί σε σημαντικά βάθη. Ο συγκεκριμένος σεισμός προήλθε από αυτή τη διαδικασία, σε εστιακό βάθος περίπου 110 χιλιομέτρων, γεγονός που τον διαφοροποιεί από τους τυπικούς επιφανειακούς σεισμούς.
«Ο σεισμός της Κολομβίας προκλήθηκε από βύθιση της πλάκας σε μεγάλο βάθος, σαν τους σχετικά πρόσφατους σεισμούς στο νότιο Αιγαίο, στα Κύθηρα μεγέθους του 6.8 το 2006 και το 2008 στο Λεωνίδιο. Ο σεισμός της Κολομβίας ήταν αρκετά μεγαλύτερος. Όμως έχουμε τέτοιους σεισμούς στον ελληνικό χώρο με σημαντικές επιπτώσεις στο εξωτερικό ελληνικό τόξο -Κρήτη, Ρόδο και νότια Πελοπόννησο», επισήμανε ο καθηγητής.
Οι σεισμοί ενδιαμέσου βάθους, σύμφωνα με τον κ. Παπαζάχο, παρουσιάζουν τρία βασικά χαρακτηριστικά. Πρώτον, συνήθως δεν συνοδεύονται από ισχυρούς μετασεισμούς, μειώνοντας τον κίνδυνο για νέες δονήσεις τις επόμενες ώρες ή ημέρες. Δεύτερον, το μεγάλο βάθος περιορίζει την ένταση της κίνησης που φτάνει στην επιφάνεια, καθώς τα σεισμικά κύματα διανύουν μεγαλύτερη απόσταση και εξασθενούν, με αποτέλεσμα οι επιπτώσεις να είναι μειωμένες. Τρίτον, τέτοιοι σεισμοί γίνονται αισθητοί και επηρεάζουν πολύ μεγαλύτερες γεωγραφικές περιοχές.
Ο καθηγητής σημείωσε επίσης ότι, λόγω του μεγάλου μεγέθους του σεισμού στην Κολομβία, οι σεισμικές κινήσεις ήταν αρκετά ισχυρές, φτάνοντας περίπου στο 20% της επιτάχυνσης της βαρύτητας (0,2G), με τη μέγιστη επιτάχυνση της εδαφικής κίνησης να αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο της επιτάχυνσης της βαρύτητας.
Όσον αφορά τις καταστροφικές συνέπειες, ο κ. Παπαζάχος εξήγησε πως δεν εξαρτώνται μόνο από το μέγεθος και το βάθος ενός σεισμού, αλλά και από την αντοχή των κατασκευών. Σε περιοχές με ευάλωτο κτιριακό απόθεμα ή ανεπαρκή αντισεισμική προστασία, ακόμη και ένας σεισμός ενδιαμέσου βάθους μπορεί να προκαλέσει σημαντικές απώλειες. Στην Κολομβία, ο συνδυασμός μεγάλου μεγέθους, εκτεταμένης αίσθησης του σεισμού και τρωτότητας των κατασκευών οδήγησε σε καταρρεύσεις και σοβαρές ανθρώπινες απώλειες.
Διαφορετική είναι η εικόνα στη Βενεζουέλα, όπου τα πρόσφατα ισχυρά σεισμικά γεγονότα ήταν πολύ πιο επιφανειακά και σχετίζονταν με τη δραστηριότητα ρηγμάτων στα όρια της Καραϊβικής και της Νότιας Αμερικής. Οι επιφανειακοί σεισμοί, όπως ανέφερε ο κ. Παπαζάχος, μπορούν να προκαλέσουν πολύ ισχυρότερη κίνηση κοντά στην επιφάνεια. «Μιλάμε για τη νότια Αμερική και μία περιοχή όπου έχουν γεννηθεί οι ισχυρότεροι σεισμοί του κόσμου. Πιο νότια και επιφανειακά ο σεισμός της Χιλής ήταν μεγέθους άνω του 9. Το “ταβάνι” των ισχυρών σεισμών στην περιοχή της νότιας Αμερικής είναι πολύ υψηλότερο από τον συγκεκριμένο σεισμό», κατέληξε ο καθηγητής.
Παπαδόπουλος: Έχει γίνει σεισμός παρόμοιος με αυτόν στην Κολομβία στην Ελλάδα
Αναλύοντας το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του σεισμού στην Κολομβία, από την πλευρά του και ο σεισμολόγος Γεράσιμος Παπαδόπουλος προχώρησε σε μια ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα, αναφέροντας ότι σεισμική δόνηση με τα ίδια χαρακτηριστικά είχε σημειωθεί στο παρελθόν και στην Ελλάδα.
Όπως επισημαίνει ότι ένας σεισμός με παρόμοια γεωφυσικά χαρακτηριστικά είχε σημειωθεί στην Ελλάδα στις 26 Ιουνίου 1926.
Όπως αναφέρει, σύμφωνα με λεπτομερή μελέτη των Ambraseys και Adams (1998), ο σεισμός του 1926 είχε μέγεθος 7,4 βαθμών και εστιακό βάθος 115 χιλιομέτρων, αντίστοιχο με εκείνο του σεισμού στην Κολομβία.
Το επίκεντρο εντοπιζόταν βορειοδυτικά της Ρόδου και η σεισμική δόνηση προκάλεσε σημαντικές ζημιές στη Ρόδο, την Κρήτη, τη νοτιοδυτική Τουρκία, την Αλεξάνδρεια, το Κάιρο και άλλες περιοχές της Μέσης Ανατολής.
Υποθαλάσσιος σεισμός, λίγες οι επιπτώσεις
Ωστόσο, οι επιπτώσεις του σεισμού του 1926 ήταν πολύ διαφορετικές από εκείνες που καταγράφονται σήμερα στην Κολομβία.
Βασικός λόγος ήταν ότι ο ελληνικός σεισμός ήταν υποθαλάσσιος, ενώ σημαντικό ρόλο έπαιξαν και οι διαφορετικές συνθήκες του δομημένου περιβάλλοντος.
Παρά τις διαφορές, ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος επισημαίνει ότι παρόμοιοι σεισμοί είναι πιθανό να σημειωθούν ξανά στο μέλλον. Όπως υπογραμμίζει, η κατάλληλη προετοιμασία και η σωστή αντισεισμική θωράκιση αποτελούν την καλύτερη άμυνα απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Στη σχετική μελέτη περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, καταγραφή του σεισμού του 1926 από σεισμογράφο στη Ζυρίχη, καθώς και χάρτης με τις περιοχές όπου έγινε κυρίως αισθητή η σεισμική δόνηση.