Мы в Telegram
Добавить новость
smi24.net
World News in Kyrgyz
Октябрь
2021

Маңзат уурдаган жаштык: клей жыттаган өспүрүмдөр

0
Маңзат уурдаган жаштык: клей жыттаган өспүрүмдөр

Республикалык наркология борборунда 8,5 миңден ашуун киши расмий каттоодо турат. Бирок бейрасмий сандар боюнча маңзатка берилгендер 25 миңден ашуун экени эсептелген. Акыркы учурда героин кымбаттап, туз, синтетикалык маңзат колдонгондор көбөйүүдө.

"Дарбыз ташыйм деп баңги болдум..."

45 жаштагы психиатр-дарыгер Геогрий Кавтарадазе "Наркологияга альтернатива" аттуу коомдук фонддун юрист-кеңешчиси. Ал 13 жашында баңгизат колдоно баштаган. Отуздан оогончо 15 жылдай маңзаттын бардык түрүн колдонуп көргөн.

"Бул жаман жолго нашаа чегип түшкөм. Болгону 13 жашта элем, мектепте 7-класста окучумун. Коңшу бала бир күнү бир КаМАЗ дарбыз келгенин айтып, аны түшүрүүгө жардам сурады. Мен барып кечке иштедик. Жүк ташыган машиненин айдоочусу бизге эмгек акы катары нашаа берген. Машиненин бардачогун ачып мага жашыл чөптү көрсөтүп "мына ушуну тамекидей кылып тартсаң, чыныгы жыргалды сезесиң" деген. Өспүрүм кезде эч нерсени аңдабайсың да. Жанымдагы балдарга эрдемсинип, нашааны тартып көрдүм. Биздин үйдүн жанында бала бакча бар эле. Короосуна түндө барып алып, аябай жыргап жатканым эсимде. Анан суусу жок кургак бассейнге секирип, башымды жарып алыпмын. Кийин айланамдагы досторумдун көбү баңги болуп чыкты. 1993-жылдары апийим "мода" болчу. Ал маалда мен медициналык институтка тапшырып, биринчи курста окуп жаткам. Төрт жыл апийим, гашиш жыттап жүрүп, окууну бүтөрдө героинге өттүм. 1999-жылы Кыргызстанга героинди алып келип итбекер таратышкан. Борбордук мечиттин жанында кууш көчөдө каалоочуларга жөң эле беришчү. Көрсө бизди көндүрүп жаткан турбайбы, аны кайдан билдик".

2000-жылы Георгий Кыргыз мамлекеттик медициналык академиясын аяктап, ординатурага тапшырат. Дал ошол жылдары маңзатты ийне менен сайына баштайт. Ооруканада иштегендиктен, каалаган дарыны табат.

Ошентип, 2010-жылга чейин ийне сайынган баңгиге айланып, он жылдык жаштыгын текке кетирет. Ата-энесин убайымга салып, атасы эки ирет инсульт алат.

"Жакындарымбы?... Мен алардан көп убакытка чейин жашырынып жүрдүм да. Аябай зээндүү, өз жашоосун жөндөп кете алат деген тың чыкма уул элем да. Атам ар дайым мага "уулум педофил же баңги болсо чыдабайм, атып салам" деп айтчу. "Маңзаттын торуна болушунча чырмалып калдым, ата мени кечир" деп айтканымда, күйүткө чыдабай эки ирет инсульт алды. Акыркы ирет инсульт болуп жыгылганда метадон терапиясы менен дарыланып жаткам. Өз колум менен атама тамчылатма дары сайып, дарыгер жана уулу катары өз милдетимди аткарууга аракет кылдым. Ал каза болгондо дарыланып жатканыма үч жыл болгон. Менин оңолгонумду көрүп кетти.

Георгий баңгизатка көз каранды адамдар көп жерде кылмыш, стресс көп болорун өз мисалында айтып отурду.

"Жашоомдун 15 жылдан ашуун күлгүн курагы текке кетти да. Жакшы жылдарымды маңзатка уурдатканыма өкүнөм. Өзүмдү эле эзбей, жакындарымды да кыйнадым. Атам менин айыман ооруп, ажал тапты. Эми акча жагын санабай эле коёюн, баарын бириктирсек, килейген бир нече машине эмес, учак сатып алчудай каражатты ушул маңзатка салбадымбы. Жакындарымдын колунда болгон акыркы бүдүрүнө чейин сатып түгөттүм. Чоң апам менен апамдын кутучасындагы зер буюмдардын баарын саттым...Дозага жетиш үчүн баарын саттым".

Өспүрүмдөр синтетикалык маңзатка байланууда

Георгий кесиби боюнча психиатр-дарыгер. Анын баңгизатка көз карандылыктан кутулганына үч жылдан ашып калды. Он жылдан ашуун дарыланган Геогрий ушул тапта маңзатка берилгендерге акысыз кеңеш берет.

Ал көз карандылыкты жеңүү үчүн маңзатты канча жыл колдонсо, ошончо жыл метадон терапиясын алуу шарт экенин эскертет.

Ал акыркы жылдары баңгиге айланган жаштар көбөйгөнүн, анын айынан өмүр менен эрте кош айтышып жаткандарын белгиледи.

"Героин кымбат. Ушундан улам баары эле синтетикалык маңзатка өтүүдө. Орусиядан "аптечная" деген дары, таблетка түрүндөгү арзандары да келип жатат. Кадеиндик препараттар адамдын саламаттыгына абдан оор таасир этет. Жакында эле бир таанышыбыз ушунун айынан көз жумду. Жаш өзгөчөлүгү боюнча, героин сайынгандар болжол менен биз курактуулар. 90-жылдары бала кезинен баңгизатка көнгөн "жоголгон муунбуз". Азыркы өспүрүмдөр синтетканы гана тандап жатышпайбы. Досумдун 13 жаштагы кызы мектептеги классташтары синтетика жыттап жатканын айтып келди. Жыттайбы, тартабы, айтор маңзаттын бардык түрү жаш организмди талкалайт. Алгач чегип, жыттап анан ийне сайынганга өтүп жатышат".

Метадон терапиясы - баңгини эң акыркы стадияга жеткендерге метадон таблеткасы менен оор баңгизаттарды колдонбой туруусун камсыз кылган дарылоонун альтернативдүү түрү. Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму, БУУ дарылоонун бул ыкмасы героинге көз карандылыктан куткаруудан тышкары ВИЧ-СПИД, кургак учук сыяктуу оорулардын да алдын аларын тастыктаган. 2009-жылдан бери дүйнөнүн 109 өлкөсүндө ишке ашып, миллиондогон бейтаптар дарыланууда.

Ага катышкандардын көпчүлүгү маңзатка болгон көз карандысыздыгынан арылгандан тышкары коомго аралашып, жумуш орду менен камсыз болуп, жугуштуу оорулардын алдын алуунун жол-жобосун үйрөнүшөт. Кыргызстанда баңгизатка көз карандуулукту метадон дарысы менен дарылаган жалпы 24 пункт бар. Жаза аткаруу мамлекеттик кызматына караштуу бардык мекемелерге да ачылган.

Баңгиликтен кутулган Георгийдин баянын угуңуз.

"Маңзаттан сүйүү куткарды..."

Кийинки каарманыбыз жашы кырктан өтүп калган Рустамдын өз өтүнүчү менен атын өзгөрттүк. Ал да маңзатка жаш кезинен берилип, ушул учурда метадон терапиясынан өтүүдө.

Баңгилик Рустамдын жашоого, адамдарга болгон сүйүүсүн жоготкон. Бул туңгуюктан чыга албай, акыры түрмөгө түшүп калган. Бир нече жыл мурда Лена аттуу кыз менен таанышканда гана оңолуу жолуна түшкөн.

"Азыр менин жашоом 360 градуска бурулду. Ичимде таптакыр башка сезимдер, каалоо кайнай баштады. Мурда героинди гана самап турсам, азыр жанымдагы жубайымды көбүрөөк ойлойм. Биздин сүйүү үчүн өзгөрүүгө аракет кылам, мурда өзүмдү коомго, эч кимге кереги жоктой сезчүмүн. Ленанын сүйүүсү баарын өзгөрттү. Өзүмө ишеним пайда болду, качандыр бир күнү баңгилик торунан таптакыр кутулуп, соо, эркин адам катары ойгонорума ишенип калдым. Эң башкы кыялым - маңзат менен өткөн күндөрдү жаман түштөй эле унутуп салуу. Азыр мен башка баңгимандарга жардам берип, кеп-кеңешимди аябайм. Аларга жугуштуу оорулар тууралуу айтам. Албетте, кесиптик деңгээлде иштей албасам да, мага ишенген, менден жардам күткөн адамдар бар. Алардын баңгизаттан кутулуусуна салым кошуп жатам десем болот".

Адистердин айтымында, акыркы учурда Кыргызстанда баңгизаттын туз, таблетка түрүндөгүсүн колдонгондор көп болууда. Баңгиликтин акыркы стадиясы болгон ийне сайынуудан айыгуу үчүн жалпы 1046 киши метадон терапиясынан өтүп, азыр дагы 900гө чукул киши дарыланууда.

Героин сыяктуу оор баңгизаттарга байланууну айыктырган метадон терапиясы бир нече жылдан бери иштеп келет. Дарылануунун бул түрүндө 867 киши расмий каттоодо турса, анын дээрлик 85% эркектер. Өлкөдө Глобалдык фонддун каржылык көмөгү менен ишке ашып жаткан бул терапиянын жардамы менен баңгизатка көз карандылыктан толук айыгып чыккандар бар.

Республикалык наркология борборунун дарыгери Анара Кулубаева 20 жылдан ашуун метадон терапиясы менен баңгимандарды дарылап келет.

"Биздин бул программабызга ар ким өз эрки жана каалоосу менен катышат. Муну көп учурда бейтаптар бири-биринен угат же болбосо коңшу-колоң, дос-туугандары аркылуу билип келет. "Баланча баңгиликтен арылыптыр, мени да дарылап коюңузчу, героин сайынганга акчам жок, тамырларымдын баары жарабай калды" дегендер көп болот. Кээде бейтаптарды ата-энелери алып келет. Жапжаш улан-кыздар героинге берилип, жакындары кыйналган учурлар көп. Азыр жеке менчик наркологиялык клиникалар көбөйүп кетпедиби. Биздин жарандар ошол жакта акчасын короткондон кийин гана ушундай акысыз метадон терапиясы бар экенин аңдашат. Баңгилер күнүгө бир ирет келип, тийиштүү препаратты ичип кетип турган атайын борборлор өлкөнүн чар тарабында ачылган. Азыркы тапта Ош, Бишкек сыяктуу чоң шаарларда метадон терапиясына кошулгандар көп. Метадон менен баңгиликтин 4-стадиясындагыларды дарылайбыз. Жакшы жери, адам өзүнө келип, жашоого кызыгуусу артып, ВИЧ-СПИД, кургак учук сыяктуу жугуштуу оорулардын алдын алууда сабаты ачылат".

Маңзатка байланып калууну дарылоонун бир нече альтернативдүү түрлөрү бар.

Расмий маалыматта Кыргызстанда маңзат колдонгондордун курагы орточо 20 жаштан 44кө чейин. Анткен менен адистер соңку жылдары алты-жети жашынан баштап клей жыттаган токсикомандар көбөйгөнүн айтып жатат.

2017-жылдагы Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун маалыматына караганда, дүйнөдө 15 жаштан 64 жашка чейинки 271 миллион киши баңгизат колдонот. Анын ичинен 35 миллион адамдын саламаттыгы маңзаттын айынан талкаланып, кыйналып жашайт.

АКШда синтетикалык маңзатка уулануу акыркы мезгилде чоң көйгөйгө айланган, андан болжол менен 47 миңдей адам бир жылда дал ушул заттардан каза болууда. Кара куурай - дүйнөдөгү эң көп колдонулган маңзат. Аны болжол менен 188 миллион киши чегет.

"Азаттыктын" архиви: Москвада маңзаттан күйгөн мигранттар







Владимир Путин, Дмитрий Медведев, Анатолий Голод: ПРИЗНАНИЕ НАТО НАДО ПРИМЕНЯТЬ!

Филиал № 4 ОСФР по Москве и Московской области информирует: Свыше 5,2 миллиона жителей Московского региона получают набор социальных услуг в натуральном виде

«Школа вожатых» прошла в школе №7 в Реутове

Семинар библиотекарей Ленинского округа прошел в Центральной библиотеке


Азербайджан назначил столицей тюркского мира талышский город Ленкорань. Талышские организации мира бьют тревогу

Маршруты и экскурсии: уникальная экспедиция по Новгородской области

Более 3 тысяч ВИЧ-позитивных пациентов получили за год комплексную социальную помощь в Свердловской области

Назван российский город, откуда в Турцию срочно увеличивают число рейсов, впервые поставив широкофюзеляжный самолет Airbus 330


Creepy King Charles Painting Is Vandalized by Radical Animal Rights Activists, Gets a Cartoon Face and Speech Balloon!

Max free trial returns just in time for House of the Dragon season 2 this week

America’s Space Infrastructure: So Vulnerable It Destabilizes Geopolitics

Kai Havertz’s fiancee Sophia stuns in see-through outfit on hen weekend as fans say Arsenal star is ‘so lucky’


Сегодня свой 70-летний юбилей отмечает Заслуженный спасатель Российской Федерации Якубовский Валерий Иванович

Северные ночи...

Социальные и ESG-проекты ГПМ Радио названы лучшими в России

ТСД промышленного класса Saotron RT-Т510


В новом трейлере Indiana Jones and the Great Circle Индиана спускается на корабле с горы

Моя Говорящая Кошка 3.2

Состоялся релиз The Case of the Golden Idol на iOS и Android

MMORPG Tarisland выпустили в Китае раньше времени


Досвідчені садівники обирають великі технічні горщики для своїх рослин і квітів


Попурри мелодий и дух патриотизма: военный оркестр в парке «Кузьминки» отметил День России

Филиал № 4 ОСФР по Москве и Московской области информирует: Свыше 5,2 миллиона жителей Московского региона получают набор социальных услуг в натуральном виде

Социальные и ESG-проекты ГПМ Радио названы лучшими в России

Объект культурного наследия «Фабрика-кухня» горит на севере Москвы


В Татарстане прогнозируется до +35 градусов

Филиал № 4 ОСФР по Москве и Московской области информирует: Свыше 5,2 миллиона жителей Московского региона получают набор социальных услуг в натуральном виде

Владимир Путин сенсационно получил ключевое признание от Н А Т О.

Итоги пригласительного этапа Всероссийской олимпиады школьников подвели в Москве


При силовой поддержке СОБР Росгвардии в Томской области задержан мужчина, подозреваемый в передаче коммерческого подкупа в значительном размере

Топ-менеджер бутик-отеля Seneshal попала в ДТП с автозаком в Москве

Недоношенного ребенка спасли в перинатальном центре в Видном

ЦБ РФ пока отменил часть утренних торгов на Мосбирже


Мирра Андреева может стать новой Марией Шараповой

Александрова вышла во второй круг турнира WTA в Хертогенбосе

Самсонова вышла в четвертьфинал турнира WTA в Хертогенбосе

Глава ATP вручил Яннику Синнеру награду первой ракетки мира


"Генералопад" сменится чистками коррупционеров в высших эшелонах власти. Команда Белоусова только набирает ход

Томские росгвардейцы побывали в гостях у дошколят

Теракт в "Крокусе": Путин наградил школьников за спасение людей

Цискаридзе заявил, что вывел на сцену Волочкову и способствовал ее славе


Музыкальные новости

Рэпер Моргенштерн заявил, что у него на счетах находится примерно 9 млн долларов

Оркестр, Ансамбль и Рота почетного караула внутренних войск МВД Белоруссии впервые выступят на Фестивале «Спасская башня»

В ЦДКЖ 18 августа ждут любителей группы «Рекорд Оркестр» на Квартирнике Евгения Маргулиса

Репосты ВКонтакте отличный способ рекламы Концерта, нового Видео или Песни, Книги!


Филиал № 4 ОСФР по Москве и Московской области информирует: Свыше 5,2 миллиона жителей Московского региона получают набор социальных услуг в натуральном виде

Владимир Путин, Дмитрий Медведев, Анатолий Голод: ПРИЗНАНИЕ НАТО НАДО ПРИМЕНЯТЬ!

Попурри мелодий и дух патриотизма: военный оркестр в парке «Кузьминки» отметил День России

В Московской области сотрудники Росгвардии задержали подозреваемого в краже электроинструментов


Многонациональный «Хоровод со Знанием» собрал более 1000 гостей Выставки “Россия”

«Не кричи!»: Елена Север и Филипп Киркоров представили совместный клип и трек

Актриса Дарья Погодина поможет сломать стереотипы о старшем поколении

"СВЯТОЙ ЛЕНИН: сенсация о прогнозах направит Америку и Европу творить добро?!


В ЦДКЖ 18 августа ждут любителей группы «Рекорд Оркестр» на Квартирнике Евгения Маргулиса

Сергей Собянин. Неделя мэра

Пробки на дорогах Подмосковья оценили в 4 балла утром 13 июня

Зарядные станции для электрокаров в некоторых регионах России станут обязательными - закон


Россия и Турция обсуждают варианты решения проблем с банковскими переводами

Владимир Путин, Дмитрий Медведев, Анатолий Голод: ПРИЗНАНИЕ НАТО НАДО ПРИМЕНЯТЬ!

Путин обсудил с и. о. президента Ирана взаимодействие внутри БРИКС

Врио президента Ирана позвонил Путину, чтобы обсудить перспективы сотрудничества




Горчичное масло: секрет нежного вкуса и польза для здоровья

Гастроэнтеролог Садыков рассказал, как не допустить отравления бутилированной водой летом

Главный врач клиники "Мегастом", стоматолог Владимир Лосев: что будет, если слишком долго носить брекеты

В НМИЦ ЛРЦ Минздрава России прошел День донора


Почему Зеленский не убедил саудовского принца, кража денег РФ, что готовят против России на саммите НАТО: обзор мировой политики 13 июня

Зеленский: США передадут Киеву новые ЗРК Patriot и «эскадрильи истребителей»

США обязаны передать Киеву "эскадрильи истребителей", заявил Зеленский


Пожар у станции «Динамо» в Москве потушен

Новороссийские шахматисты приняли участие в полуфинале турнира "Шахматные звёзды 4.0"

Массовыми патриотическими акциями отметили День России на заводах АО "Желдорреммаш"

Площадь пожара в здании у метро «Динамо» в Москве составляет 400 квадратов


Видео: Истерика в Ереване: Пашинян против Лукашенко

Белорусский дипломат оценил непомерные претензии Пашиняна к Лукашенко

В Минске назвали враждебные заявления Пашиняна политической истерикой

Пашинян предложил Лукашенко извиниться перед армянами из-за слов про Карабах. Что на это ответили в Белоруссии?


Собянин рассказал, как переразметка позволяет улучшить движение на дорогах Москвы

Сергей Собянин. Неделя мэра

Собянин поддержал команду кандидатов от «Единой России» на выборы в Мосгордуму

Собянин поддержал команду "Единой России" на выборах в Мосгордуму


Участникам клуба «Лето Побед» рассказали о защите экологии

«Зеленая» повестка: участники экофорума выяснили, как реализуются приоритетные природоохранные программы

В России назвали последствия санкций против Мосбиржи

РЭО назвал топ-3 регионов по количеству пунктов приема вторсырья


В лесах Подмосковья начали появляться маслята и подберезовики

Прокурор запросит срок киллеру коптевской ОПГ

При силовой поддержке СОБР Росгвардии в Томской области задержан мужчина, подозреваемый в передаче коммерческого подкупа в значительном размере

Теракт в "Крокусе": Путин наградил школьников за спасение людей


Стало известны победили в шоу "Сокровища императора"

Более 1500 участников отрядов Поморья отправятся в юбилейное трудовое лето

Архангелогородцев и гостей города приглашают посетить мероприятия фестиваля «Гармоничная Россия»

Мастер и Принцесса: в «Архангельском» вручили «Хрустальную Турандот»


Полиция ищет пассажира, упавшего на ребенка с верхней полки

В Нижнегорском районе Крыма проведен рейд по бывшим мигрантам

Выступлением самарских артистов в Крыму открылся масштабный Фестиваль, посвященный 225-летию со дня рождения А.С. Пушкина

Музыкально-поэтический вечер «Жизнь не кончена, песня не спета»


Итоги пригласительного этапа Всероссийской олимпиады школьников подвели в Москве

Томские росгвардейцы побывали в гостях у дошколят

В Москве загорелось конструкторское бюро ОКБ «Сухого»

Геополитические риски: Небензя указал Западу на опасность ударов по России














СМИ24.net — правдивые новости, непрерывно 24/7 на русском языке с ежеминутным обновлением *