Дүйнөлүк адабиятта болсун, кыргыз адабиятында болсун, эч ким Айтматовдой мугалимдин коомдогу агартуучулук ролун бийик көркөмдүк менен ачып бере алган эмес. Залкар жазуучунун мугалим тууралуу баяны “Биринчи мугалим” повестинен башталып, андан кийинки бир катар чыгармаларында улантылып отурат.
